26
بهمن
اپتومتریست خوب چه اپتومتریستی است؟
0
اپتومتریست خوب چه اپتومتریستی است؟
سلامت بینایی نقش اساسی در کیفیت زندگی امروزه ما دارد. بینایی به حس برتر ما تبدیل شده است. یادگیری، کار، مطالعه، رانندگی، ارتباطات اجتماعی و… همه وامدار بینایی مطلوب هستند. هرچه سبک زندگی به سمت دیجیتال شدن پیش رفتهاست فشار بیشتری بر سیستم بینایی وارد شده است. اپتومتریستها به عنوان مراقبین سلامت بینایی نقش کلیدی در خط اول مراقبت از چشم و بینایی در نظام سلامت جهانی دارند. با توجه به نقش موثر اپتومتریستها در مراقبت بینایی، سوال این است که اپتومتریست خوب چه ویژگیهایی دارد؟ چگونه میتوانیم یک اپتومتریست خوب برای خود و خانوادهمان انتخاب کنیم؟
با ما همراه باشید تا درباره ویژگیهای علمی، حرفهای و تخصصی یک اپتومتریست خوب بدانیم.
اپتومتریست خوب کیست و چه وظایفی دارد؟
اپتومتریست به فردی گفته میشود که تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته اپتومتری یا بینایی سنجی با موفقیت گذرانده باشد. یک اپتومتریست میتواند پس از دریافت مجوز پروانه دفتر کار اپتومتری به طور مستقل یا در همکاری با چشمپزشک و عینکساز به ارائه خدمات اپتومتری مشغول شود. همچنین اپتومتریستها در بیمارستانهای چشم و درمانگاههای چشم نیز فعالیت دارند.
مهمترین وظایف قانونی یک اپتومتریست عبارتند از:
- انجام معاینه دقیق چشم
- تعیین میزان عیوب انکساری چشم: نزدیکبینی، دوربینی، آستیگماتیسم
- تجویز عینک و لنز تماسی برای اصلاح عیوب انکساری چشم
- تشخیص و درمان تنبلی چشم کودکان و بزرگسالان
- تشخیص بیماریهای چشمی مانند آب مروارید، گلوکوم، دژنراسیون ماکولا، رتینوپاتی دیابتی، … و ارجاع به متخصص
- ارزیابی دید دوچشمی، تطابق و حرکات چشمی
- توانبخشی بینایی: تجویز وسایل کمک بینایی در افراد دچار کم بینایی
- شرکت در طرحهای غربالگری بینایی کشور در خط اول و دوم غربالگری
- تشخیص انحرافات چشمی و درمان انحرافات غیرفلجی
- ویژن تراپی: تمرینات بینایی برای درمان یا بهبود عملکرد تطابقی و دید دوچشمی
اپتومتریست خوب سلامت چشم و بینایی را نه به صورت نمره چشم بلکه به صورت جامع و پیشگیرانه میبیند. به طور کلی شرح وظایف اپتومتریست بر مراقبت بینایی، اصلاح دید، پیشگیری از بیماریهای چشمی، تشخیص بیماریها، ارجاع به موقع و توانبخشی بینایی در کمبینایی میباشد. تفاوت اصلی اپتومتریست با چشمپزشک در همین بخش مشخص میشود. رشته چشمپزشکی بر درمان و جراحی انواع بیماریهای چشم و اصلاح بینایی از طریق جراحی متمرکز است.
ویژگیهای علمی و تخصصی یک اپتومتریست حرفهای
درباره تفاوت اپتومتریست و چشمپزشک بهطور خلاصه میتوان گفت که مسئولیت حرفهای اپتومتریست بر مراقبت بینایی، تعیین و اصلاح عیوب انکساری، تشخیص و درمان تنبلی چشم، تشخیص و درمان انحرافات غیرفلجی چشم، تشخیص بیماریهای چشمی و ارجاع به متخصصین مربوطه، توانبخشی بینایی، ویژن تراپی و مشاوره درباره بهداشت بینایی است.
یک اپتومتریست برای اینکه بتواند این خدمات را به طور حرفهای ارائه دهد باید دارای ویژگیهای علمی زیر باشد:
- تحصیلات علمی در دانشگاههای مجاز داخلی یا مدرک معتبر دانشگاههای خارج از کشور
- دریافت مجوز پروانه دفترکار اپتومتری از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کشور
- شرکت در دورههای بازآموزی وزارت بهداشت برای دریافت اطلاعات بهروز و موثق علمی: اپتومتریست حرفهای به طور مستمر در دورههای آموزشی و کنگرههای علمی شرکت میکند.
- شرکت در کارگاهها و دورههای آموزشی برای یادگیری فناوریهای نوین در حوزه عدسی، فریم و تجهیزات
- دانش علمی بهروز: دانش اپتومتری همچون سایر علوم به سرعت تغییر میکند. تغییرات سبک زندگی منجر به افزایش تقاضای بینایی و فشار بر سیستم بینایی شده است. خستگی چشمی ناشی از سبک زندگی دیجیتال، مایوپی رو به افزایش در نسل جوانان و بیماریهای چشمی در گروه رو به افزایش سالمندان برخی از این موارد هستند. با پیشرفت فناوری، راهکارهای پیشگیری، درمانی و کنترلی مختلفی برای این موارد عرضه میشود. اپتومتریست خوب باید از این دانشهای نو و راهکارهای بهروز اطلاع داشته باشد و با کسب آموزش بتواند از آنها استفاده کند.
- استفاده از تجهیزات استاندارد و بهروز: اپتومتریست حرفهای از تجهیزات با فناوری جدید و روشهای نوین تشخیصی استفاده میکند. او از گایدلاینها و استانداردهای بین المللی جدید و تغییر یافته مطلع است و آنها را در معاینه به کار میگیرد.
- تسلط بر معاینات اپتومتری: یک اپتومتریست خوب در معاینه چشم فقط به چارت بینایی و نتیجه اتورفرکتومتر اکتفا نمیکند. بلکه معاینه را با رفرکشن سابجکتیو دقیق، بررسی سلامت ساختارهای قدامی و خلفی چشم و ارزیابی دید عملکردی بیمار تکمیل میکند.
- اپتومتریست خوب برای معاینه کامل هر بیمار زمان کافی اختصاص میدهد و میداند هیچ دو بیماری شبیه هم نیستند. هر تجویز از نسخه، ارجاع به چشمپزشک یا یک مشاوره بهداشت بینایی تا مشاوره انتخاب فریم و عدسی برای هر بیمار منحصر به فرد است.
- توضیح کافی و روشن به بیمار یا همراه او: اپتومتریست خوب پس از پایان معاینه، تشخیص، گزینههای درمانی یا اصلاحی موجود را به زبان روشن و واضح برای بیمار یا همراهش توضیح میدهد. این توضیح باید به گونهای باشد که آنها متوجه مشکل بینایی، راههای اصلاح آن، گزینههای موجود و دلیل پیشنهاد فعلی شوند. داشتن تجهیزات دقیق و سریع میتواند زمان ذخیره شده را برای ارائه توضیحات به بیمار ذخیره کند.
اختصاص زمان کافی برای معاینه و ارائه توضیحات به بیمار نشانه تعهد حرفهای اپتومتریست است.
- فراهم کردن یک دفتر کار حرفهای اپتومتری: یک اپتومتریست خوب و حرفهای برای معاینه بیماران از سیستم پرونده قابل پیگیری و پرسنل آموزش دیده استفاده میکند. او محیط کار را مطابق با استانداردهای محیط بالنی امن و قابل اعتماد طراحی و مدیریت میکند.
- ارجاع به موقع بیمار: اپتومتریست خوب در صورت مشکوک شدن به یک بیماری چشمی مانند گلوکوم و در صورت تشخیص بیماریهای خطرناک چشمی با گزارش واضح و حرفهای بیمار را برای ادامه مسیر راهنمایی میکند و او را به متخصص مربوطه ارجاع میدهد. اپتومتریست حرفهای از یک شبکه حرفهای از متخصصین و فوق تخصصین چشم و سایر متخصصین برای ارجاعات به موقع استفاده میکند.
اهمیت معاینه دقیق چشم در تشخیص صحیح مشکلات بینایی
یک معاینه کامل و دقیق چشم مهمترین و اولین قدم در مراقب بینایی و پیشگیری از کم بینایی است. بسیاری از بیماریهای چشمی در مراحل اولیه خود بدون هیچ علامتی هستند. تنبلی چشم در کودکان و گلوکوم در سنین بالا دو نمونه شاخص از این موارد هستند. آنها میتوانند بدون هیچ علامت مشخصی دید فرد را تا کم بینایی بکشانند. تنها راه تشخیص این موارد معاینه دقیق و کامل است. اپتومتری یکی از رشتههای علوم پزشکی است که توان تشخیصی آن به طور چشمگیری وابسته به تجهیزات است. به همین دلیل انتخاب تجهیزات مناسب برای دفترکار اپتومتری یکی از فاکتورهای کلیدی در افزایش اطمینان از تشخیصها است. یک اپتومتریست خوب با انتخاب و فراهم کردن تجهیزات استاندارد، بهروز و کامل، ضریب اطمینان تشخیصهای خود را بالاتر میبرد. او میداند که تجهیزات دقیق و استاندارد به عنوان دستیاران اصلی او در معاینه توان مشاهده و تشخیص او را بالاتر میبرند.
در طی یک معاینه چشم کامل اپتومتریست از ابزارها و دستگاههای مختلف برای مشاهده، اندازهگیری و ارزیابی چشم و بینایی شما استفاده میکند. برخی از این معاینات عبارتند از:
- اندازهگیری حدت بینایی با استفاده از چارت بینایی
- اندازهگیری میزان عیوب انکساری چشم، با استفاده از اتورفرکتومتر و رتینوسکوپی
- تعیین نمره عینک یا لنز برای اصلاح دید، با استفاده از فروپتر یا تریال ست لنز و تریال فریم
- اندازهگیری دید عمق یا استریوپسیس با استفاده از تست دید عمق
- ارزیابی دید رنگ با استفاده از تستهای دید رنگ
- مشاهده و بررسی سلامت شبکیه چشم با استفاده از آفتالموسکوپ
- مشاهده و بررسی سلامت سگمان قدامی چشم، تشخیص آب مروارید و بیماریهای قرنیه چشم با استفاده از اسلیت لمپ
- تشخیص و درمان تنبلی چشم در کودکان و بزرگسالان
- ارزیابی دید دوچشمی با استفاده از تستهای دید دوچشمی مانند پریزم بار، کاور تست و …
- ویژن تراپی با استفاده از تجهیزات ویژن تراپی مانند سایناپتوفر و ابزارهای درمان دید دوچشمی
- استفاده از چارتهای مخصوص کم بینایی برای اندازهگیری دید و تجویز وسایل کمک بینایی
تشخیص درست گاهی در جزئیات پنهان است، جزئیاتی که یک معاینهگر دیگر نادیده گرفتهاست یا ابزاری برای مشاهده آن نداشتهاست. اپتومتریست خوب بر این موضوع واقف است که جزئیات تعیینکنندهاند. بسیاری از تشخیص افتراقیها تنها با نتیجه یک تست ممکن است به تشخیص نهایی برسند. اهمیت داشتن تجهیزات کامل، استاندارد و دقیق در توان مشاهده این جزئیات مشخص است.
نقش تجربه و بهروز بودن اپتومتریست در سلامت چشم
دانش، تجهیزات و تجربه سه ستون اصلی برای یک اپتومتریست مجرب هستند. دانش در محیط دانشگاهی، کتابهای جامع، مقالات بهروز، همایشها و کارگاههای آموزشی و بازآموزی داخلی و خارجی مهیا میشود.
تجهیزات استاندارد، بهروز و تا حد امکان کامل نقش کلیدی در افزایش دقت و سرعت تشخیص دارند. تجهیزات استاندارد تعیینکننده دقت و صحت اطلاعات بدست آمده هستند. تجهیزات بهروز با ویژگیهایی مانند سرعت بالاتر، راحتی کاربری، راحتی برای بیمارو امکانات بهروز نقش مهمی در سهولت کار دارند. این تجهیزات با سایر دستگاههای دفترکار لینک شده و یک شبکه یکپارچه از انتقال اطلاعات بین تجهیزات را میسازند. تجهیزات بهروز قابلیت بهروزرسانی دارند و در ساخت آنها از تکنولوژویهای روز دنیا مانند فناوری هوش مصنوعی بهره برده میشود.
نقش تجربه در تسلط یک اپتومتریست غیر قابل انکار است. بسیاری از اپتومتریستهای خوب برای افزایش تجربه بالینی در قالب طرح نیروی انسانی یا به صورت داوطلبانه در طرحهای غربالگری و طرحهای معاینه مناطق محروم شرکت میکنند. این محیطها فرصت تجربه کار بالینی با تعداد زیاد بیمار و دیدن انواع کیسهای متنوع و نادر و تجویزهای مختلف را فراهم میکند. سالهای کاری بالا با تنوع بیماران مختلف گنجینه تجربه یک اپتومتریست حرفهای را بسیار پربار میکند.
افزایش تجربه باعث میشود: خطاهای تشخیصی کاهش یابند، نیازهای خاص هر بیمار درک شود و اپتومتریست راهکارهای شخصیسازی شده برای هر فرد ارائه دهد.
حتی تجربه زیاد بدون دانش بهروز کافی نیست. در کنار فرصتهای کسب تجربه، اپتومتریست خوب و حرفهای باید برای بهروز ماندن به موارد زیر توجه کند:
- با انواع تکنولوژیها و فناوریهای بهروز در تجهیزات، عدسی، فریم و گایدلاینهای تشخیصی و درمانی آشنا باشد.
- با نسلهای جدید عدسیها و فریمها آشنا باشد.
- تغییرات سبک زندگی را در مراقبت بینایی در نظر بگیرد.
- تغییرات جمعیت شناختی در کشور مانند افزایش گروه جمعیتی سالمندان و جوانان مایوپ را در نظر بگیرد و تمهیدات خاص آنها را در دفترکار خود بگنجاند.(مانند تجهیزات خاص و عدسیها فریمهای خاص آنان)
توصیههای علمی مبتنی بر دادههای علمی و مقالات معتبر و کتب مرجع بهروز شده ارائه دهد. یک اپتومتریست حرفهای از ارائه توضیحات و توصیههایی که پایه علمی ندارند و ثابت نشدهاند خودداری میکند. او برای بهروز بودن خود باید با اطلاعات بهروز شده، مقالات و آموزشهای جدید همگام باشد تا بتواند از این روشهای نوین در تشخیص و درمان بینایی برای مراجعین خود بهره ببرد.
همچنین با توجه به تهدید هوش مصنوعی در صنعت اپتیک بسیار اهمیت دارد که اپتومتریست خوب نسبت به دانش و تکنولوژی روز، روشهای درمانی جدید و تجهیزات جدید بهروز باشد.
چگونه یک اپتومتریست خوب را برای خود و خانواده انتخاب کنیم؟
انتخاب اپتومتریست حرفهای تصمیم مهمی برای سلامتی بلند مدت چشمان خود و خانوادهتان است. برای انتخاب یک اپتومتریست حرفهای و مجرب به موارد زیر قبل از مراجعه و حین مراجعه به دفتر کار وی توجه کنید:
- بررسی تخصص و سابقه
مجوز فعالیت اپتومتریستها همانند تمام شاغلین دارای نظام پزشکی از طریق سایت نظام پزشکی و جستجوی اپتومتریست قابل پیگیری است.
- مدرک تحصیلی، سطح تحصیلات
- سابقه کار
- حوزههای تخصصی: برخی اپتومتریستها علاوه بر وظایف عمومی خود، در یک حوزه تخصصی فعالیت دارند.
- سابقه فعالیت علمی
- نحوه برخورد :
- به شکایت اصلی و دلیل اصلی شما برای مراجعه به خوبی گوش میدهد.
- به سوالات شما با حوصله پاسخ میدهد.
- توضیح قابل فهم ارائه میدهد.
- گزینههای ممکن برای اصلاح دید را در اختیار شما قرار میدهد و در موارد ممکن تصمیمگیری را با مشارکت بیمار انجام میدهد.
- دقت در معاینه و تخصیص زمان کافی برای معاینه و ارائه توضیحات: اپتومتریست حرفهای معاینه را بسیار سریع و سطحی با حداقل تجهیزات انجام نمیدهد. معاینه استاندارد حتی با بهترین و دقیقترین تجهیزات به زمان کافی و دقت و تمرکز نیاز دارد. او برای معاینه و ارائه توضیحات تشخیصی و درمانی زمان کافی و استاندارد برای هر بیمار اختصاص میدهد.
- استفاده از تجهیزات استاندارد، کامل و بهروز: اتاق معاینه و وجود دستگاههای تشخیصی بهروز نشان دهنده توجه اپتومتریست به کیفیت خدمات است.
- پرونده الکترونیک و سابقه بیمار: اپتومتریست حرفهای برای معاینه قابل پیگیری بیماران خود از سیستم پرونده بیمار استفاده میکند و تمام اطلاعات را ذخیره میکند.
- محیط کاری تمیز، مرتب، سیستمسازی شده و پرسنل آموزش دیده نشان از تعهد حرفهای اپتومتریست به کارش است.
- نگاه حرفهای و اخلاقی: اپتومتریست حرفهای سلامت بیمار را بر منافع تجاری ترجیح میدهد و در صورت نیاز بیمار را به موقع ارجاع میدهد.
سخن پایانی
اپتومتریست خوب کسی است که دانش علمی، تجربه بالینی، تجهیزات استاندارد و بهروز، اخلاق حرفهای و ارتباط موثر با بیمار را همزمان در خود دارد. نقش اپتومتریست فقط اصلاح نمره عینک نیست، بلکه مراقبت از بینایی، یکی از حیاتیترین حواس انسان است.
س
نویسنده: اپتومتریست زهره محمدی، کارشناس ارشد اپتومتری
