اسلیت لمپ
اسلیت لمپ یا Slit lamp، یک بیومیکروسکوپ (Biomicroscope) تشکیل شده از یک منبع نوری با شدت بالا است. با تاباندن این نور و استفاده از امکان بزرگنمایی تصویر، چشمپزشک قادر به دیدن جزئیات ساختار چشم خواهد بود. از اسلیت لمپ برای معاینه سگمان قدامیو سگمان خلفی چشم استفاده میشود. پلک، لایه اشکی و مجرای اشکی، ملتحمه، اسکلرا، قرنیه، مردمک و عنبیه، عدسی، زجاجیه و فوندوس شامل شبکیه، ماکولا و سر عصب اپتیک (با استفاده از لنزهای کمکی) قابل مشاهده هستند. علاوه بر این موارد امکان مشاهده زاویه اتاق قدامیبا استفاده از لنزهای گونیوسکوپی، امکان اندازهگیری فشار چشم با استفاده از تونومتر متصل به اسلیت لمپ وجود دارد.
تصویر سه بعدی بزرگنمایی شده از ساختارهای چشم به وسیله دوربین دو چشمیقابل مشاده است. اسلیت لمپ یکی از تجهیزات ضروری برای چشم پزشک در جهت تشخیص بیماریهای چشمیو تعیین برنامه درمانی است.
استاندارد و کیفیت این سیستم اپتیکی حساس، تعیینکننده توان مشاهده چشم پزشک برای مشاهده جزئیات ساختار چشم است.
موارد کاربرد اسلیت لمپ
- مشاهده تصویر بزرگنمایی شده و سه بعدی از ساختارهای سگمان قدامی چشم
- معاینه و تشخیص انواع بیماریهای چشم: عفونتهای چشمی، التهابهای چشمی، آلرژیهای چشمی، گلوکوم، آب مروارید و …
- مشاهده فوندوس با استفاده از لنزهای کمکی دستی و روبی لنز (Hruby Lens)
- معاینه و تشخیص بیماریهای سگمان خلفی: شبکیه، ماکولا و سر عصب اپتیک
- گونیوسکوپی: مشاهده زاویه اتاق قدامی با استفاده از لنزهای گونیوسکوپی
- تونومتری: اندازهگیری فشار داخل چشم با استفاده از تونومتر اپلنیشن متصل به اسلیت لمپ
- فیت انواع لنز تماسی
- فوتو اسلیت: امکان ثبت و ضبط تصاویر مشاهده شده با استفاده از قابلیت فوتو اسلیت (دوربین متصل به اسلیت لمپ)
- امکان نمایش تصاویر اسلیت لمپ در مانیتور برای آموزش به دانشجویان
اسلیت لمپ یک بیومیکروسکوپ نوری با یک منبع نور (لامپ) با شدت نور بالا است که تصویر سه بعدی بزرگنمایی شده از ساختارهای چشم فراهم میکند. به وسیله تنظیمات مختلف و فیلترهای موجود در دستگاه، قابلیت تغییر و تنظیمات فراوان این نور برای مقاصد تشخیصی مختلف وجود دارد. تصاویر مشاهده شده با اسلیت لمپ این قابلیت را دارند که با استفاده از دوربین یا مانیتور متصل به آن ثبت، ضبط و برای دیگران نیز قابل مشاهده گردند. ثبت تصاویر اسلیت لمپ علاوه بر به اشتراک گذاشتن آنها با سایر همکاران، امکان مشاهده تغییرات چشم در طول زمان و طی روند درمانی را فراهم میکند.
استفاده کنندگان از اسلیت لمپ:
- چشم پزشک
- اپتومتریست
تنظیمات اسلیت لمپ شامل موارد زیر میباشد:
- تنظیم دوربین برایPD چشم معاینهگر
- لنزهای چشمی با امکان اصلاح عیب انکسار معاینهگر
- تنظیم موقعیت اسلیت لمپ: حرکت اسلیت لمپ در جهت عمودی (به بالا و پایین)، افقی (به طرفین) و به جلو و عقب
- تغییر بزرگنمایی تصویر: تعداد لنزهای بزرگنمایی و توان بزرگنمایی
- تارگت فیکسیشن برای جلب توجه بیمار
- فیلترهای نوری
- تغییر ارتفاع نور
- تغییر عرض نور
- تغییر زاویه تابش نور
- تغییر شدت روشنایی
- تنظیم موقعیت بیمار: تنظیم چین رست، تنظیم ارتفاع میز برقی اسلیت، تنظیم موقعیت اسلیت لمپ با کمک جوی استیک
انواع تکنیکهای اسلیت لمپی با توجه به این تنظیمات و تغییرات و فیلترها برای معاینه دقیق تمام جزئیات ساختارهای چشم محقق میشود.
فیلترهای اسلیت لمپ:
- ND filter: Natural Density: با کاهش شدت روشنایی باعث راحتتر شدن معاینات طولانی برای چشم بیمار میگردد.
- Heat absorbtion: فیلتر جذب گرما باعث کاهش گرمای نور، سرد کردن نور و افزایش راحتی بیمار میشود.
- Green(Red free): برای مشاهده معاینه فوندوس، دیدن لایه فیبر عصبی و عروق خونی و خونریزیها کاربرد دارد.
- Yellow filte: باعث افزایش کانتراست تصویر میشود.
- Cobalt: فیلتر کبالت برای مشاهده تصویر قرنیه با کمک فلورسئین در فیت لنز تماسی و نیز مشاهده خراشها و زخمهای قرنیه کاربرد دارد.
- UV cut filter
- IR cut filter
موارد دارای اهمیت در کیفیت اسلیت لمپ:
- کیفیت اپتیکی بالا تضمینکننده کیفیت تصویر قابل مشاهده است. این هدف با استفاده از آینهها، لنزها و منبع نوری با کیفیت بالا حاصل میشود. اسلیت لمپ یک بیومیکروسکوپ برای مشاهده ساختار چشم است. به همین دلیل کیفیت اپتیکی آن اهمیت بسیار بالایی در ایجاد مشاهده عالی جزئیات دارد.
- حرکات اسلیت لمپ نرم و روان و بدون گیر باشد.
- فیلترهای بیشتر امکان استفاده از قابلیتهای بیشتر را فراهم میکند.
موارد نگهداری و مراقبت از اسلیت لمپ:
- مراقبت الکتریکی از بابت تغییر ولتاژ برق
- گرد و خاک: در صورت عدم استفاده از اسلیت لمپ، روکش گرد و خاک و درپوش دوربین را روی آن قرار دهید.
- مراقب اثر انگشت روی آینهها و لنزهای چشمی دوربین باشید. این اثر انگشتها و لکهها روی تصویر چشم دیده میشوند. حتما از جهت تمیز بودن و بدون لکه بودن آینهها و لنزها اطمینان حاصل کنید.
- در تعویض لامپ به عدم باقی گذاشتن اثر انگشت روی لامپ دقت کنید.
- عدم استفاده از محلولهای شوینده و خورنده و الکل در سطوح اپتیکی اسلیت لمپ
- سطح روشنایی کم لامپ (در اسلیت لمپهای با لامپهالوژن) به افزایش طول عمر لامپ کمک میکند.
- میز برقی اسلیت لمپ حتما ثابت و بدون لرزش باشد.
- اسلیت لمپ در محیط کاملا خشک نگهداری شود.
منبع نور اسلیت لمپها میتواند از لامپ هالوژن یا LED باشد.
تفاوت لامپ هالوژن و LED:
لامپهای هالوژن و LED علاوه بر صنایع مختلف و مصارف خانگی، در تجهیزات چشم پزشکی نیز به عنوان منبع نور بسیار پر کاربرد هستند. بد نیست که تفاوت کلی این دو لامپ را بدانیم.
لامپ هالوژن: مانند لامپهای رشتهای از رشتههای تنگستن در یک محفظه شیشهای ساخته شده است. این لامپها انرژی حرارتی بالایی تولید میکنند. در واقع بخش زیادی از انرژی تولید شده توسط لامپ، به صورت گرما دچار هدر رفت میشود. این موضوع در تجهیزاتی مانند اسلیت لمپ که روشنایی لامپ با چشم بیمار در ارتباط است باعث ایجاد گرما و سوزش در چشم فرد میگردد.
لامپهای هالوژن به دمای بالا حساس هستند. در صورت گرمای بیش از حد ممکن است رشته تنگستن ذوب و سوخته شود. این یکی از علتهایی است که نباید تجهیزات چشم پزشکی مانند اسلیت لمپ که دارای لامپ هالوژن است به مدت زیاد در درجه بالای روشنایی باقی بماند. این کار میتواند باعث آسیب رساندن به لامپ گردد. لامپ هالوژن به روشن و خاموش شدنهای مکرر و افزایش شدت روشنایی حساس است.
لامپهای هالوژن در مقایسه با لامپ LED، دوام، ماندگاری و طول عمر کمتری دارند. رنگ نور آنها زردتر و گرمتر است.
لامپ ال ای دیLED : دیودهای منتشر کننده نور(Light Emitting Diodes)، در واقع رشتههای نیمه هادی هستند که با عبور جریان الکتریکی از آن درخشنده میشوند. این لامپها در حال جایگزین کردن لامپ رشتهای و فلورسنت در تجهیزات پزشکی هستند. لامپ ال ای دی دارای مصرف برق پایینتر و تولید گرما کمتر است. LEDها ماندگاری بالا، عمر طولانیتر و اثربخشی بالاتری دارند و در حال حاضر قیمت بالاتری از لامپ هالوژن دارند.
لامپ LED دارای نور سردتر و با رنگ سفیدتر است. گرمای بسیار کم از این لامپها تولید میشود که هم عمر آن را طولانیتر میکند و هم باعث راحتی بیمار طی معاینه با اسلیت لمپ میشود.
لامپ LED در مقایسه با هالوژن کارایی و طول عمر بهتر دارد. تجربه بیمار در معاینات طولانی با اسلیت لمپ در نوع LED راحتتر خواهد بود.
کمپانیهای مختلفی همچون Inami، Haag Streit، ، Zeiss، Topcon، Keelerو …انواع اسلیت لمپهای با قابلیتهای مختلف را ارائه میدهند. با توجه به اهمیت سیستم اپتیکی با کیفیت در اسلیت لمپ و نیاز به پشتیبانیهای فنی، تخصصی، کالیبراسیون و تعمیر محصول، تهیه آن از شرکتهای معتبر تامین کننده تجهیزات چشم پزشکی بسیار اهمیت دارد.
