ابزار ویژن تراپی
بینایی درمانی یا ویژن تراپی (Vision Therapy) یکی از رویکردهای تخصصی اپتومتری برای ارتقا عملکرد سیستم بینایی است. تمرینهای بینایی برای افراد دچار اختلالات دید دوچشمی (امبلیوپیا، ساپرسشن،انحرافات چشمی و …) به منظور درمان اختلالات و بهبود عملکرد دید دوچشمی صورت میگیرد. ویژن تراپی برای ارتقا توانمندیهای دید دوچشمی و هماهنگی چشم و دست در ورزشکاران حرفه ای نیز انجام میگیرد.
انواع روشها، تکنیکها و تمرینهای ویژن تراپی با استفاده از ابزارها و تجهیزات مختلف با اهداف زیر صورت میگیرند:
- بهبود سیستم تطابقی چشم، دامنه تطابق، سهولت تطابق
- بهبود عملکرد حرکات چشمی
- درمان تنبلی چشم و ساپرسشن
- بهبود دید استریوپسیس
- ارتقا فیوژن و پردازش بینایی
- درمان انحرافات چشمی غیرفلجی
ابزارهای ویژن تراپی قابل استفاده در:
- دفتر کار اپتومتری
- مطب چشم پزشکی
- کلینیکهای تخصصی ویژن تراپی
- دانشگاهها و مراکز آموزشی اپتومتری و چشم پزشکی
چه کسانی از ابزارهای ویژن تراپی استفاده میکنند:
- اپتومتریست
- اورتوپتیست، ویژن تراپیست
- چشم پزشکان علاقه مند به ویژن تراپی
- دانشجویان اپتومتری و چشم پزشکی
- ابزارهای تمرین در منزل قابل استفاده برای کار در خانه
ابزارهای ویژن تراپی در سطوح مختلفی از پیچیدگی و قدرت اثر موجود هستند. مجموعه ابزارهای ویژن تراپی شامل ابزارهایی مانند فلیپرهای تطابقی و منشوری، چارتهای ساکادیک، عینک قرمز-سبز و قرمز-آبی، عینکهای تمرینی، بروک استرینگ (نخ و مهره)، لنزهای تمرینی منشوری، دستگاه تخصصی سایناپتوفور و … است.
ما در بیناطب تلاش کردهایم محصولاتی با دقت بالا، دوام مناسب و سازگار با روشهای علمی بینایی درمانی را ارائه دهیم تا فرآیند ارزیابی و درمان بیماران به صورت حرفهای و مؤثر انجام گیرد. برخی از این ابزارها شامل موارد زیر میباشد:
سایناپتوفور (Synoptophore) :
سایناپتوفور یکی از تجهیزات بسیار تخصصی در حرفه اپتومتری و اورتوپتیک میباشد. این دستگاه پیچیده و تخصصی دارای قابلیتهای مختلف برای ارزیابی، اندازه گیری دقیق و درمان اختلالات دید دوچشمی میباشد. سایناپتوفور امکان کمی سازی و اندازه گیری دقیق پارامترهای دید دوچشمی و انجام تستهای دید دوچشمی مانند تست هرشبرگ، کاور تست یکطرفه و آلترنیت را فراهم میکند.
سایناپتوفور دارای یک سیستم اپتیکی پیچیده متشکل از لوله ها، صفحه مدرج، آینه ها، لامپها، چشمی، اسلایدهای نمایش تصویر، محل قرار گیری اسلایدها، فلاشینگ دستی و خودکار، دستگاه هایدنبرگ براش و … میباشد. هرچه طراحی اسلایدها استاندارد و جذاب باشد نتایج دقیقتری با حداکثر همکاری بیمار به دست میآید. اندازه اشیا در تصاویر اسلایدهای استاندارد بر حسب تحریک ناحیه مورد نظر متفاوت است. از آنجایی که اکثریت جامعه هدف در استفاده از سایناپتوفور کودکان 3-6 ساله هستند، تصاویر اسلایدها برای جلب توجه این کودکان طراحی شده اند.
قابلیتهای سایناپتوفور در معاینه، تشخیص و درمان اختلالات دید دوچشمی:
- Measuring the angle Alpha: اندازه گیری زاویه آلفا
- Measuring the Objective angle: اندازه گیری زاویه آبجکتیو انحراف
- Measuring the Subjective angle: اندازه گیری زاویه سابجکتیو انحراف
- Abnormal Retinal Correspondence: اندازه گیری و درمان تطابق شبکیهای ابنرمال
- :After image examination معاینه پس تصویر
- Vergences: اندازه گیری ورجنسهای افقی و عمودی
- معاینات دید دوچشمی شامل فیوژن، استریوپسیس، تطابق شبکیه ای ( RC) نرمال و غیرنرمال
- درمان Ortho-Optics ابنرمالیتیهای دید دوچشمی: ساپرسشن ، فیوژن، تطابق شبکیهای
- تمرینات بینایی جهت ارتقا سطح دید دوچشمی در افراد با نیازهای دید دوچشمی بالاتر
- اندازه گیری انحرافات چرخشی(Cyclodeviations): انحرافات چرخشی که چشم در چندین زاویه دید افقی و عمودی دچار انحراف است برای معاینه گران یک چالش است که با استفاده از سایناپتوفور به دقت و سهولت امکان پذیر است.
مزایای استفاده از سایناپتوفور:
- کمی سازی (قابل اندازه گیری کردن) نتایج معاینه دید دوچشمی
- تنوع معاینات اندازه گیری و درمان
- درمان غیرتهاجمی استرابیسم (در استرابیسمهای قابل درمان)
فلیپر (Flipper) :
فلیپرها در واقع یک یا دو جفت عدسی یا منشور هستند که بر روی یک میله قرار گرفته اند. فلیپرها دارای دو نوع کلی فلیپر لنز (فلیپر تطابقی) و فلیپر منشوری هستند.
فلیپر لنز تطابقی یکی از ابزارهای کاربردی با کاربری آسان و عملکرد سریع در تمرینات ویژن تراپی، ارزیابی و تمرینات تطابقی به ویژه بهبود سهولت تطابقی (Accommodative Facility) و سرعت تطابقی است. فلیپر تطابقی امکان بررسی سریع پاسخ تطابقی و ارزیابی موثر پاسخ بینایی بیمار به تغییر قدرت عدسی را به سادگی فراهم میکنند. فلپیرهای تطابقی دارای عدسیهای اسفر مثبت و منفی برای تحریک سیستم تطابقی طی تمرینات تطابقی هستند. هر فلیپر معمولاً شامل دو جفت عدسی با قدرتهای متفاوت (مثلاً ±2.00 یا ±1.50 دیوپتر) است که با حرکت دستی به سرعت قابل تعویض است. این طراحی امکان بررسی سریع تغییرات پاسخ تطابقی را فراهم میسازد. نمرات مختلف فلیپر امکان طراحی پلن درمانی تمرینی برای بهبود سهولت تطابقی را فراهم میکند.
فلیپرهای منشوری دارای توان پریزم برای تحریک سیستم ورجنسی هستند. نمرات مختلف منشور امکان طراحی پلن درمانی تمرینی برای بهبود ذخایر ورنجسی را فراهم میکند.
فلیپرها میتوانند به شکل دو دایره متصل به طرفین میله یا به شکل D (دو نیم دایره چسبیده به میله) باشند. فلیپرها در دو جنس بدنه فلزی و پلاستیکی با کیفیت متریال مختلف موجود هستند. شفافیت عدسیهای موجود در فلیپر و دوام محصول تعیین کننده کیفیت آن هستند.
- فلیپر پلاستیکی: سبک، مناسب برای استفادههای پرتابل، استفاده در دفترکار ویژن تراپی و حتی استفاده در تمرینات خانگی
- فلیپر فلزی: با دوام بالا، مقاومت بیشتر در برابر ضربه و تغییر شکل، مناسب برای کلینیکهای پرکار و استفاده حرفهای طولانی مدت
تست مهره و نخ یا بروک استرینگ:
بروک استرینگ (Brock String) یا مهره و نخ یکی از ابزارهای بسیار کاربردی در ویژن تراپی است. استفاده آسان و آموزش راحت یکی از مزایای اصلی آن است. از بروک استرینگ در آموزش دوبینی فیزیولوژیک و درمان اختلالات تقاربی و تباعدی چشمها استفاده میشود. سه مهره رنگی با رنگهای متمایز و طناب حدود ۳ متری امکان انجام طیف بالایی از مراحل مختلف ویزن تراپی را فراهم میکند.
اپتومتریست میتواند پس از آموزش فرد درباره نحوه انجام تست بروک استرینگ شامل مراحل تمرین، تعداد دفعات تمرین و مدت زمان آن، یک عدد باکس مهره و نخ در اختیار فرد قرار دهد. فرد میتواند در منزل طبق برنامه تمرینی داده شده از تست مهره و نخ برای خود یا فرزندش استفاده نماید.
پد تنبلی چشم:
پد تنبلی چشم هنوز هم به عنوان یکی از ابزارهای کاربردی در درمان تنبلی چشم استفاده میشود. از این پدها برای بستن یک چشم در طول درمان فعال تنبلی چشم استفاده میشود. انواع پدهای چسبی و پارچه ای موجود هستند. استفاده از پدهای با کیفیت برای بستن ساعات طولانی چشم کودکان یا بزرگسالان ضروری است. زیرا استفاده از پدهای نامرغوب که در تماس با چشم باشند با خطر ایجاد عفونت چشم یا حساسیت همراه است.
عینک سبز- قرمز:
عینک آناگلیف سبز- قرمز یکی از ابزارهای تخصصی در حوزه بیناییسنجی و اپتومتری است که بهمنظور ارزیابی عملکرد بینایی دوچشمی، درک عمق (Stereopsis) و تشخیص اختلالات بینایی مانند تنبلی چشم (Amblyopia) و انحراف چشم (Strabismus and Heterophoria) مورد استفاده قرار میگیرد. این عینکها با استفاده از فیلترهای رنگی متفاوت برای هر چشم، تصاویر جداگانهای را به هر چشم ارائه میدهند که مغز با ترکیب آنها تصویر سهبعدی را بازسازی میکند. عینکهای آناگلیف در تستهای مختلفی مانند تست TNO، تستهای استریوپسیس و تمرینات درمانی بینایی (Vision Therepy) به کار میروند.
موارد کاربرد عینک سبز – قرمز در ویژن تراپی:
- تشخیص اختلالات دید دوچشمی مانند تنبلی چشم و ساپرسشن
- تمرینات بینایی: طیف وسیعی از تستهای متنوع دید دوچشمی وجود دارند که در طراحی آنها از تارگتهای سبز و قرمز استفاده شده است.
- درمان تنبلی چشم: برخی از این تمرینات درمان امبلیوپیا با استفاده از تارگتهای قرمز-سبز و عینک رد گرین صورت میگیرد. این تستها دارای تارگتهای رنگی هستند و تمرین بینایی به گونهای طراحی و انجام میگیرد که چشم امبلیوپ با استفاده از فیلتر قادر به دیدن تارگت باشد.
- انجام تست دید عمق : ارزیابی و اندازه گیری دید عمق، یکی از بخشهای اصلی معاینه دید دوچشمی میباشد. یکی از نشانههای تاثیرگذاری ویژن تراپی، بهبود دید استریوپسیس میباشد. در ارزیابی دید عمق (استریوپسیس) با استفاده از تست TNO ، به عینک رد گرین نیاز است. صفحات تست به گونه ای طراحی شدهاند که دارای نقاط قرمز و سبز و طرحی داخل صفحه هستند. فردی که دارای دید دوچشمی سالم میباشد، قادر به تشخیص این طرح پنهان با استفاده از عینک میباشد.
مواردی که در تهیه ابزار ویژن تراپی اهمیت دارد:
- طراحی و ساخت مطابق با استانداردهای جهانی، به ویژه در تجهیزات پیچیده مانند سایناپتوفور و تجهیزات نیازمند منبع روشنایی و پریزم
- کیفیت ساخت بالا و استفاده از متریالهای مقاوم و ایمن: ابزارهای ویژن تراپی به طور مداوم و پرتکرار مورد استفاده قرار میگیرند. ساختار با دوام تعیین کننده ماندگاری محصول و حفظ عملکرد است.
- نوع تمرین قابل استفاده به وسیله ابزار: تمرینهای تطابق، تمرینات هماهنگی چشم و دست، تمرینات حرکات دید دو چشمی، تمرینات فیوژنی، ورجنسی، حرکات ساکادیک و ….
- ارائه پشتیبانی محصول و خدمات پس از فروش برای ابزارهای تخصصی نیازمند پشتیبانی
