فوروپتر (Phoropter)
فوروپتر (Phoropter) یکی از تجهیزات چشم پزشکی مبتکرانه برای انجام رفرکشن میباشد. از این رو به فوروپتر، رفرکتور (Refractor) نیز میگویند. رفرکشن سابجکتیو یکی از بخشهای اصلی یک معاینه چشم برای تعیین نمره عینک و اصلاح عیوب انکساری است. در واقع فوروپتر شامل یک جعبه لنز کامل و تریال فریم میباشد. تمام عدسیهای اسفر و سیلندر موجود در جعبه لنز به علاوه لنزهای کمکی شامل پریزمها (منشور)، فیلترها، مادوکس راد، کراس سیلندر و… در محفظه فروپتر موجود هستند.
بیمار پشت دستگاه فوروپتر یا رفرکتور دیجیتال مینشیند و معاینهگر فروپتر را برای صورت، فاصله بین مردمکی و فاصله ورتکس خلفی بیمار تنظیم میکند. سپس بیمار از پشت چشمیهای دستگاه به چارت بینایی روبهرو خود نگاه میکند. اپتومتریست یا چشمپزشک با تعویض عدسیهای داخل فوروپتر، با اصلاح عیب انکساری، بهترین دید ممکن برای بیمار را فراهم میکند. در حین معاینه اپتومتریست یا چشم پزشک، لنزها و تنظیمات مختلف فوروپتر را تغییر میدهد و از بیمار بازخورد میگیرد. بیمار با مشاهده تاثیر لنزهای مختلف بر کیفیت حدت بینایی و پاسخ دادن، در تعیین بهترین دید ممکن با معاینهگر همکاری میکند.
برای اصلاح دید دور، بیمار به انواع چارت دید (چارت دید پروژکتوری، ال سی دی چارت، چارت کنترلی و …) تعبیه شده در مقابل فوروپتر در فاصله دور نگاه میکند. برای اصلاح دید نزدیک میتوان از چارت نزدیک تعبیه شده در خود فوروپتر استفاده کرد. برای بررسی دید نزدیک، تنظیمات فوروپتر به صورت دستی یا خودکار (در فروپتر دیجیتال) به تنظیمات مربوط به دید نزدیک تغییر مییابد. در این حالت زاویه چشمیها و فاصله بین مردمکی نزدیک دخیل میشود.
همچنین میتوان از فوروپتر برای انجام رفرکشن آبجکتیو (رتینوسکوپی) و نیز ارزیابی عملکردهای دید دوچشمی(هتروفوریا، وضعیت تطابقی، اندازهگیری ورجنسهای افقی و عمودی و…) بهره برد. از لنزهای کمکی، پریزمها و فیلترهای موجود در فروپتر میتوان در تجزیه و تحلیل وضعیت دید دو چشمی و تجویز منشور استفاده کرد.
کاربرد فوروپتر:
- اندازهگیری حدت بینایی
- اندازهگیری عیوب انکساری چشم
- تعیین نمره عینک دور و نزدیک و نسخه نهایی
- ارزیابی عملکرد دید دو چشمی
- ارزیابی عملکرد تطابق و تقارب
فوروپتر دیجیتال یکی از تجهیزات پیچیده و پیشرفته در مطب چشم پزشکی و دفتر کار بینایی سنجی است. این محصول خلاقانه، همچنان به تکامل خود و بهرهگیری از فناوریهای نوین در سختافزار و نرمافزار خود ادامه میدهد. ظاهر آنها مدرنتر، مینیمالتر و زیباتر شده است. کارایی آنها بهتر و سرعت عمل آن افزایش یافته است. امکان ارتباط با سایر تجهیزات چشمپزشکی مانند چارت بینایی، اوتورفرکتومتر و لنزومتر و انتقال اطلاعات درون شبکه فراهم شده است. همچنین قابلیت پرونده دیجیتال و چاپ اطلاعات رفرکشن نیز در فروپترهای دیجیتال وجود دارد.
چه کسانی از فوروپتر استفاده میکنند؟
- اپتومتریست
- چشم پزشک
اپتومتریست و چشم پزشک تنها استفادهکنندگان مجاز از فروپتر هستند. لذا فوروپتر به وسیله چشم پزشک و اپتومتریست در محلهای زیر قابل استفاده است:
- مطب چشم پزشکی
- دفتر کار اپتومتری (بینایی سنجی)
- کلینیک چشم
- بخش چشم پزشکی بیمارستانها
مزایای استفاده از فوروپتر دیجیتال
دقت
دقت بالای دستگاه در انتخاب عدسیها، به ویژه در تعیین نمره و محور آستیگمات و در نمرات بالا از اهمیت بالایی برخوردار است.
سرعت
رفرکشن (فرآیند انکسار سنجی و تعیین نمره عینک) با تعویض سریع عدسی با استفاده از فروپتر و پنل کنترل لمسی، با سرعت بیشتری انجام میشود. افزایش سرعت هم برای بیمار و هم برای معاینهکننده یک مزیت است.
شفافیت لنزها
لنزها درون محفظه فروپتر تمیز و بدون خش هستند. در رفرکشن دستی تعویض مداوم عدسیها باید با تمیز کردن هرباره آنها همراه باشد. لنزهای جعبه لنز ممکن است در اثر استفاده طولانی و روی هم قرار گرفتن در تریال فریم خش گرفته باشند. این خش و آلودگیها روی عدسی باعث کاهش دقت آن میشود.
راحتی بیمار
در تعیین نمرههای بالا اسفر و سیلندر، تعداد زیاد عدسی روی تریال فریم موجب سنگینی آن بر روی صورت بیمار و ناراحتی بیمار در رفرکشن طولانی میشود. فروپتر فشاری بر روی صورت بیمار ندارد. بیمار به راحتی پشت آن نشسته است و این راحتی، روند معاینه را لذت بخش تر و در عین حال دقیق میکند. تعامل با بیمار بیشتر میشود و وقتی بیمار میپرسد”میشه یکبار دیگه هم ببینم؟” پزشک میتواند بارها عدسیها را بدون زحمت بر اساس بازخورد بیمار تغییر دهد.
ارتباط تجهیزات اتاق معاینه
فوروپترهای دیجیتال مدرن، امکان تشکیل پرونده دیجیتال برای بیمار، اتصال به تجهیزات دیگر چشم پزشکی و انتقال اطلاعات بین تجهیزات درون شبکه بیسیم را دارند. اطلاعات ورودی به فوروپتر برای شروع روند معاینه، میتواند به صورت دستی و به صورت خودکار از اوتورفرکتومتر و لنزومتر وارد دستگاه شود. این قابلیتهای ارزشمند منجر به ایجاد یک معاینه یکدست، آسانتر، راحتتر، سریعتر، دقیقتر و در نهایت لذتبخشتر و در عین حال کارآمدتر میگردد.
اندازهگیری آستیگمات، نمایش کراس سیلندر
علاوه بر کراس سیلندر استاندارد، یکی از ویژگیهای مبتکرانه و کاربردی در فروپترهای دیجیتال قابلیت نمایش همزمان هر دو حالت کراس سیلندر میباشد. به این قابلیت (Dual Cross Cylinder) میگویند. این قابلیت به بیمار اجازه میدهد هر دو حالت کراس سیلندر در تعیین نمره و محور آستیگماتیسم را به صورت همزمان در صفحه مقابل چشم خود ببیند. این کار درک بیمار از تفاوت دو حالت را افزایش داده و منجر به انتخاب دقیقتر میشود.
کاهش درد فیزیکی برای معاینهگر
در فروپترهای مدل صفحه کلید، شما باید در نزدیکی فروپتر باشید. اما با استفاده از رابط اتصال لمسی و ارتباطات بلوتوثی امکان کنترل فروپتر از هر فاصله ای در اتاق معاینه مهیا است و معاینهگر میتواند به راحتی فقط با لمس دکمهها روی تبلت رفرکشن را به بهترین شکل انجام دهد. خستگیهای مربوط به موقعیت بدن در رفرکشن سنتی(گذاشتن و برداشتن مداوم لنزها و …) وجود ندارد.
زمان مشاوره بیشتر
صرف زمان کمتر برای رفرکشن سنتی و تنظیمات دستی در فروپتر دستی، به معنی داشتن زمان بیشتر بین بیمار و معاینهگر است. از این زمان ذخیره شده میتوان برای ارائه مشاوره دقیقتر و راهنماییهای تکمیلی استفاده کرد.
افزایش کارایی و قابلیتها، امکان معاینه تعداد بیشتر بیمار با راحتی بیشتر و خستگی کمتر را برای معاینهکننده فراهم میکند.
تکامل فوروپتر
فوروپترهای اولیه(آغاز قرن نوزدهم) شبیه یک ماسک مکانیکی به صورت دو دوربین دوچشمی بزرگ بودند. این فروپترها دارای قطعات و دستگیرههای بسیار زیاد و ظاهر پیچیده بودند که معاینهگر باید با تنظیم دستی این قطعات که هر کدام مربوط به یکی از انواع لنزها بود، عدسیها را در مقابل چشم بیمار تغییر میداد. تکامل فوروپترها از نمونههای اولیه که بیشتر یک نگهدارنده لنز بودند تا نمونههای کاملا دیجیتال امروزی، نشان از پیشرفتهای فناوری در تجهیزات چشم پزشکی و اصلاح بینایی دارد. در این مسیر تکاملی، ظاهر فروپترها از آن شکل پیچیده و مکانیکی به طرحهای مینیمال، منحنی، زیبا و مدرن درآمده است. علاوه بر سایر قابلیتهای فنی دستگاه، این ظاهر زیبا جلوه نرمتر و زیباتری به فضای اتاق معاینه میبخشد.
همانطور که پیشرفت تکنولوژی در تمام تجهیزات الکترونیک باعث عبور از عصر دستی به دیجیتال شد، در فروپتر نیز این قضیه صادق است. اما فوروپترهای مدرن همچنان میتوانند به صورت دستی و دیجیتال (خودکار) باشند. بله همچنان فوروپترهای دستی طرفداران خاص خود را دارند. هرچند که رفرکتورهای دیجیتال نسبت به فوروپترهای دستی، در حال تبدیل شدن به یکی از استانداردهای تجهیزات چشم پزشکی در محیطهای درمانی هستند.
دو نوع اصلی فوروپترهای امروزی عبارتند از:
- فوروپتر دستی Manual Phoropter
- فوروپتر دیجیتال Digital Refractors
در فوروپترهای دستی تغییر لنزها و تنظیمات دستگاه به صورت دستی توسط معاینهگر با تغییر دستگیرهها و قطعات مخصوص روی بدنه فوروپتر برای تنظیم نمره اسفر، سیلندر و محور سیلندر، کراس سیلندر و پریزم صورت میگیرد.
فوروپترهای دیجیتال یا اتومات یا الکترونیک (Automated or Electronic Phoropter) مجهز به مکانیزمهای موتوری برای تغییر عدسی هستند. در واقع این فوروپترها دارای همان قطعات تشخیصی اما با شیوه کنترل پیشرفتهتر هستند. این سامانه امکان تنظیمات سریع و دقیق لنزها را با استفاده از پنل نرمافزاری فراهم میکند. در فروپترهای دیجیتال تغییر عدسیها و تنظیمات دستگاه با استفاده از پنل کنترل انجام میشود.
پنل کنترل فوروپتر دیجیتال
دو نمونه از این پنلها شامل مدل کلاسیک صفحه کلید (Keypad) و مدل به روزتر رابط صفحه لمسی(Touchscreen Interface، مثلا تبلت لمسی) هستند.
مدل صفحه کلید فوروپتر، شبیه یک لپتاپ کوچک است که دارای کلیدها و اسکرول رول برای تغییر نمرات عدسی و تعویض لنزها و یک صفحه نمایشگر میباشد. این صفحه کلید باید در نزدیک فوروپتر قرار داشته باشد.
در فروپترهای دیجیتال با پنل کنترل لمسی، تمام تنظیمات و تغییرات لنزها و نیز کنترل چارت سینک شده با فروپتر توسط صفحه لمسی تبلت صورت میگیرد. کافی است شما کلیدهای روی تبلت را لمس کنید تا تغییر دلخواه را ایجاد کنید. یکی دیگر از مزایای فوروپتر دیجیتال با رابط تبلت تماسی این است که امکان معاینه بیمار از هر فاصله ای در اتاق معاینه برای اپتومتریست یا چشمپزشک ممکن است و نیاز نیست که الزاما نزدیک فوروپتر باشید.
بازوی فوروپتر
فروپتر به وسیله بازوی آن روی ستون یونیت چشم پزشکی قرار میگیرد. نحوه جلو آوردن بازوی فروپتر با استفاده از یونیت نیز میتواند به صورت دستی یا خودکار باشد. در حالت دستی معاینهگر با حرکت دادن بازوی فوروپتر آن را در مقابل صورت بیمار قرار میدهد. در نوع خودکار یا اتومات با فشار دادن دکمه تعبیه شده در پنل کنترل یونیت چشم پزشکی میتوان بازوی فروپتر را حرکت داد تا در مقابل صورت بیمار به درستی قرار گیرد.
قیمت فوروپتر
قیمت فورپتر به عوامل مختلفی بستگی دارد:
- نوع فوروپتر (دستی، دیجیتال)
- مدل فوروپتر
- سال ساخت و طول عمر کارکرده آن
- برند شرکت سازنده
- آپشنها و قابلیتهای فروپتر
- خدمات پس از فروش
- نوسانات ارز
در دنیای تجهیزات چشم پزشکی، دقت همیشه درجه اول اهمیت را دارد. استاندارد تجهیزات چشم پزشکی تعیینکننده دقت این تجهیزات میباشد. استاندارد و کالیبره بودن فوروپتر تعیینکننده تمام این مزایا و دقت آن میباشد. اهمیت بالای تهیه تجهیزات چشم پزشکی از مراکز معتبر و مجاز به دلیل تهیه محصولات با استاندارد و ضمانت کالا و خدمات پس از فروش میباشد. تجهیزات چشم پزشکی جزء کالاهای حساس و گران قیمت هستند. این تجهیزات نیازمند کالیبره، تعمیرات و بررسی صحت و دقت هستند.
خدمات پس از فروش و پشتیبانی از محصول از طریق خرید آن از مراکز قانونی، مجاز و معتبر فروش تجهیزات چشم پزشکی محقق میشود.
با رعایت نکات مربوط به مراقبت و نگهداری از دستگاه و بررسیهای دورهای آن که دستورالعمل آنها به صورت کامل در دفترچه راهنما آمده است، طول عمر مفید دستگاه را افزایش میدهید.
