دستگاه تراش عدسی عینک
مسیر تکامل تراش عدسی عینک از شیوههای دستی قدیمی تا به دستگاههای تمام اتومات امروزی، شاهد ظهور تنوع بی نظیری از دستگاههای تراش عینک بوده است. منظور از تراش عینک یا عینک سازی فرآیند تراش یک جفت عدسی طبی و جاگذاری و نصب آن در فریم انتخاب شده مطابق با دستور نسخه و سپس کنترل صحت ساخت و تنظیم نهایی فریم برای مصرفکننده میباشد. در واقع تراش عدسی به معنی حذف کردن بخشهای اضافی عدسی و درآوردن عدسی مطابق با حدقه فریم است. در گذشته این عدسیها به شیوه دستی با تیغه الماس یا دستگاههای تراش تک سنگه تراش داده میشدند. تکامل دستگاه تراش عینک آن را به سمت دستگاههای با عملکرد چندگانه، دستگاههای با کاربری آسان (آسان در آموزش و آسان در انجام دادن)، بهبود طراحی زیبایی شناختی و قابلیت اطمینان بیش از پیش سوق داده است.
امروزه طیف زیادی از انواع نسلهای دستگاه تراش عدسی نیمه اتومات و اتومات موجود هستند. این تجهیزات دارای سطوح مختلف اتوماسیون و قابلیتهای گوناگون هستند. هرچه سطح اتوماسیون دستگاه تراش عینک بالاتر میرود در واقع چندین کاره میشود و کارهایی که قبلا به وسیله چند دستگاه انجام میشد را می توان با یک دستگاه بهخوبی و با سرعت و دقت بیشتر انجام داد.
از دستگاه تراش عینک برای تراش همه انواع عدسیهای پلاستیک، شیشه، پلی کربنات، ترایوکس و عدسیهای با شاخص بالا High Index استفاده میشود. دستگاه تراش عینک دارای سنگهای مختلف برای تراش این عدسیها و نیز برای بیزوته کردن و پولیش کردن دور عدسی میباشد. دستگاههای چندکاره و تمام اتومات علاوه بر سنگهای تراش، دارای تیغهها، متههای متنوع و دریل برای مقاصد تراش دیگر نیز هستند.
دستگاههای تراش دستی یا تک سنگ دارای یک سنگ برای دورتراشی عدسی هستند. از آنها میتوان برای برخی تراشهای دستی یا اصلاح و تغییر شکل عدسی تراش خورده استفاده کرد.
به طور کلی مسیر تغییر و تکامل دستگاه تراش عینک شاهد ظهور دو نوع کلی دستگاههای وابسته به الگو و بی نیاز از الگو بوده است.
- دستگاه تراش عینک نیاز به الگو: Pattern Lens Edger
- دستگاه تراش عینک بدون نیاز به الگو: Patternless Lens Edger
در دستگاههای نیمه اتومات مبتنی بر الگو Pattern Lens Edger، الگو یا شیپ در قسمت مربوط به الگو دستگاه تراش قرار میگیرد. عدسی بلاک شده (علامت گذاری و مرکز زده شده) در بخش تراش روی سنگهای تراش قرار میگیرد. با وارد کردن اطلاعات نوع عدسی و فریم و اندازهها، دستگاه تراش، عدسی را مطابق الگوی قرار داده شده و طبق اطلاعات وارد شده تراش میدهد. در دستگاههای نیمه اتومات، فرآیند تراش عدسی توسط دستگاه تراش صورت میگیرد. اما اندازهگیریهای قبلی شامل طراحی الگو، بلاک کردن عدسی و آماده سازی برای تراش به وسیله سایر دستگاههای مجزا انجام میگیرد.
در دستگاههای تراش تمام اتومات عینک و Patternless Lens Edger، تقریبا تمام مراحل از آماده سازی تا تراش نهایی (خواندن نمره، مرکز زنی عدسی، بلاک کردن، الگو حدقه، تراش عدسی و …) توسط یک دستگاه و با قابلیتهای متنوع تعبیه شده در داخل دستگاه تمام اتومات محقق میشود. در این دستگاههای نیازی به قرار دادن الگو در داخل دستگاه تراش نمیباشد. مدلهای نسل جدیدتر دارای تکنولوژیهای پیشرفته در اسکن الگو، تراش عدسی، لبه زنی، بیزوته، پولیش و … میباشند.
بخشی از قابلیتهای دستگاه تراش عینک مدرن و امروزی در موارد زیر توضیح داده میشود. آگاهی از این قابلیتها و امکانات میتواند شما را در انتخاب نوع دستگاه راهنمایی نماید.
تریسینگ دقیق Precise Tracing for all types of shapes:
فرآیند تریسینگ به معنی طراحی الگو حدقه است. این عمل به دو شیوه تریس سوزنی و نوری (یا دیجیتال) صورت میگیرد. در نوع سوزنی، با قرار دادن فریم در محل مورد نظر دستگاههای تریسینگ، اهرم سوزن مانند دورتادور حدقه عینک را اندازهگیری و شکل و اندازههای حدقه را برای تراش بررسی میکند. در نوع نوری این کار از طریق دوربین دیجیتال تعبیه شده در دستگاه صورت میگیرد. هرچه قدرت دستگاه در این مرحله و اندازهگیری ابعاد و شکل فریم و حدقهها دقیقتر باشد، به طور قطع ساخت عدسی نهایی با دقت بیشتری صورت میگیرد.
در دستگاههای نیمه اتومات، تجهیزات مورد نیاز برای تریسینگ به صورت جداگانه موجود هستند. با استفاده از این دستگاههای مجزا، الگوی عدسی طراحی شده، عدسی مرکزیابی و بلاک میشود و در دستگاه تراش قرار میگیرد. برخی از اسکنرهای جداگانه قابلیت اتصال به دو دستگاه تراش را به صورت همزمان و ذخیره اطلاعات تعداد بالایی از الگوهای عدسیها را دارند.
در دستگاه تراش تمام اتومات با استفاده از سیستم تریسینگ هوشمند، امکان اندازهگیری فوق دقیق و طراحی الگو فریمها به ویژه با حدقه دارای خم و بیس بالا(فریمهای با انحنا بالا) مانند انواع فریمهای ورزشی به راحتی ممکن میشود. ساخت عدسی برای فریمها با انحنای بالا یکی از چالشهای همیشگی در دستگاههای تراش اتومات بوده است. فناوریهای تریسینگ و اسکن نوری فریم این امکان را فراهم آورده است که طیف وسیعی از شکلهای مختلف و متفاوت حدقه در فریمهای متنوع امروزی مانند فریمهای ورزشی و اسپورت، فریمهای ریملس به راحتی پردازش شده و الگوی عدسی طراحی گردد. اسکن نوری سه بعدی فریم ریملس امکان طراحی الگو حدقهها به دقیق ترین حالت و اسکن اطلاعات سوراخهای فریم ریملس را مهیا میکند.
پس از طراحی الگو امکان تغییر اندازه عدسی در بخشهای مختلف الگوی اسکن شده وجود دارد.
سنترسکوپ (مرکز زن) داخلی یا جداگانه:
پس از علامت زدن نقطه مرجع در عدسی برای تراش، این مرکز باید به درستی و دقیق بلاک شود. فرآیند بلاکینگ به معنی قرار دادن یک بلاکر روی عدسی است. سطح چسبی بلاکر به عدسی چسبیده و سطح دیگر آن داخل دستگاه تراش قرار میگیرد. دستگاه سنترسکوپ و بلاکر برای استفاده در این کار است. در سنترسکوپهای جداگانه و خارجی شما مرکز زنی و بلاک عدسی را با آنها انجام میدهید. در دستگاه تراش اتومات دارای سنترسکوپ و بلاکر داخلی تمام این مراحل توسط همان دستگاه انجام میگیرد. مرکز زن اتوماتیک، قادر به مرکز زدن انواع عدسیهای تک دید، عدسیهای دو دید و تدریجی است.
بلاکر هوشمند داخلی Built-in Intelligent Blocker:
در حالت تراش نیمه اتومات، عدسی پس از نمره خوانی و مرکز زنی باید به وسیله بلاکر بسته و قفل شود تا وارد دستگاه تراش گردد. در دستگاههای تمام اتومات یا در بلاکرهای مجزا با عملکرد عالی فقط یک فشار انگشت تا بلاک کردن عدسی فاصله دارید. تنظیم دقیق عدسی برای بلاک کردن با استفاده از صفحه نمایش با کیفیت بالا و عملکرد بزرگنمایی تصویر به راحتی ممکن میشود. عملکرد دقیق بلاک کردن عدسی با کاربری راحت و آسان منجر به افزایش سرعت، سهولت و دقت در بلاکینگ میگردد.
لنزومتر داخلی Internal Lensmeter:
در روش دستی تراش عینک و دستگاههای نیمه اتومات، مرحله اول در آماده سازی عدسی خوانش نمره و علامت زدن نقطه مرجع با استفاده از لنزومتر است. در دستگاههای دارای لنزومتر داخلی، تشخیص نوع عدسی و اندازهگیری توان عدسی برای مرکز زدن دون نیاز به لنزومتر جداگانه صورت میگیرد.
دریل خودکار Automatic Drilling:
تعیین محل و سوراخ کردن سوراخهای عدسی ریملس یکی از چالشهای عینکسازی است. کوچکترین خطا در این مرحله میتواند منجر به ایراد در نصب و تنظیم عدسی در فریم و روی صورت بیمار گردد. روشهای دستی میتوانند همراه با خطای انسانی به ویژه در افراد غیر ماهر شوند. در دستگاههای تمام اتومات تراش عینک با قابلیت دریل داخلی، محل سوراخها و شیارها، ضخامت و ارتفاع آن اسکن شده و توسط دریل داخلی دستگاه تراش دریل میشود. دستگاههای دارای دریلهای با مکانیزم پر قدرت و دقیق، در نهایت دقت و ظرافت سوراخ و شیارهای ریملس را ایجاد میکنند.
بیزوتههای متنوع Multi/mini Beveling:
بیزوته به عمل لبه زنی لبههای عدسی اطلاق میشود. بیزوتهها شکلهای مختلفی دارند. عینکسازان ماهر و با تجربه بر حسب نوع و ضخامت عدسی و مشخصات حدقه فریم از بهترین نوع بیزوته برای لبه عدسی استفاده میکنند. بیزوته مناسب عدسی را در بهترین حالت در داخل حدقه نگه میدارد و علاوه بر آن زیبایی و ظرافت به ظاهر عینک نیز میبخشد. در تمام دستگاههای اتومات تراش عدسی چند نوع بیزوته وجود دارد. شکلهای مختلف بیزوته در محلهای مختلف لبه عدسی بسته به نمره عدسی، ضخامت عدسی، شکل فریم و میزان شیار داخلی حدقه انتخاب میشود و منجر به فیت شدن کامل و زیبای دور عدسی در انواع فریم میگردد. در دستگاههای مدرن امروزی شکلهای متنوع بیزوته برای هماهنگی با انواع فریمهای جدید موجود است. موقعیت و ارتفاع بیزوته قابل کنترل است. همچنین پردازش انحنای بالا High base curve processing باعث میشود قابلیت بیزوته عدسیهای با انحنا بالا به صورت بی نقص صورت بگیرد. همچنین امکان پخ کردن (Chamfer) یا نرم کردن بیزوته نیز از دیگر قابلیتهای دستگاههای چندکاره است.
شیارزن اتومات Fully-Automatic Grooving:
در عدسیهای فریمهای زیر نخ، پس از تراش عدسی باید دور عدسی شیار زده شود تا برای نصب و جاگیری نخ در این شیار آماده گردد. در دستگاههای نیمه اتومات فرآیند شیار زدن عدسی به صورت بیرونی و با استفاده از انواع شیار زنها صورت میگیرد. در دستگاههای دارای شیارزن اتومات داخلی، لبههای عدسی برای فریمهای زیر نخ یا بالا نخ با کمک اسکن دقیق الگوی عدسی و شیار زدن اتومات ممکن میشود. عمق شیار و موقعیت آن روی لبه عدسی قابل کنترل است.
استفاده آسان کاربر User Friendly:
نمایش فرآیند مراحل مختلف روی صفحه نمایشگرهای لمسی با کیفیت وضوح بالا سبب آسان شدن یاد گرفتن روال کار و انجام آسان و راحت مراحل میشود. وارد کردن آسان اطلاعات، امکان تصحیح و اصلاح اندازهگیریهای انجام شده، امکان مشاهده اندازه واقعی عدسی نهایی روی صفحه نمایش و … روال کار کارآمدتری حتی برای تازه کاران میسازد.
ملاحظات زیست محیطی:
پیشرفت تکنولوژیهای صنعت دستگاه تراش فقط به موارد فنی تراش ختم نمیشود. بلکه دغدغههای زیست محیطی نیز لحاظ شده اند. استفاده از پمپ و سطل آب میتواند تا حد زیادی از اصراف آب در فرآیند تراش عدسی جلوگیری کند. اما فناوریهای سیستم هیبریدی جدید در پمپ آب دستگاه تراش قادر به جدا کردن آب از زبالههای عدسی میباشد. تکنولوژی فیلتراسیون گریز از مرکز به میزان قابل توجهی از هدر رفت آب قابل استفاده جلوگیری میکند. این قابلیت همچنین می تواند باعث افزایش طول عمر دستگاه شود. زبالههای جداشده به راحتی تخلیه شده و در فضا و منافذ دستگاه قرار نمیگیرند.
خرید دستگاه تراش عینک
تراش عینک به این معنی است که عدسی طبق نسخه (نمره عدسی، PD بیمار و …) برش خورده، سپس باید به دقت در فریم جاگذاری شود. نهایت دقت، ظرافت و زیبایی در تراش عدسی در کنار سرعت تراش و آماده سازی، تکامل دستگاههای تراش عینک را به سمت افزایش اتوماسیون برده است. این امکانات و تکنولوژیها منجر به افزایش سرعت، کاهش خطا، افزایش دقت، افزایش ظرافت و زیبایی در تراش عدسیهای عینک، گردش کار روانتر و نیز امکان تراش عدسیهایی با طرحها و الگوهای متفاوت و خاص شده است.
در هنگام خرید دستگاه تراش عینک به نیمه اتومات یا تمام اتومات بودن آن، سطح اتوماسیون، مدل دستگاه، آپشنها و قابلیتهای آن توجه نمایید. بر حسب میزان تراش روزانه عینکسازی خود، از دستگاه با توان پشتیبانی این حجم تراش استفاده کنید. همچنین میزان فضای فیزیکی خود را در نظر داشته باشید. در صورت تهیه دستگاههای نیمه اتومات به سایر تجهیزات برای Blocking، Centrescope، طراحی الگو، لنزومتر، شیار زن و … نیاز خواهید داشت.
انتخاب مدل دستگاه تراش عینک و میزان اتوماسیون روند تراش عینک به موارد زیادی بستگی دارد:
- میزان علاقه و تعهد شما به این کار
- میزان سرمایه گذاری مدنظر شما
- میزان تراش عینک روزانه در لابراتوار شما
- فضای فیزیکی موجود
افزایش سطح اتوماسیون دستگاه تراش عدسی با تکنولوژیهای سخت افزاری و نرمافزاری جدید ممکن شده است. در این مسیر طراحی ظاهری آنها زیباتر، مدرنتر ومینیمالتر (برای اشغال فضای کمتر) شده است. در یک سیستم اتومات، پس از قرار دادن عدسی و فریم در دستگاه و وارد کردن PD نسخه بیمار، اسکنر داخلی طرح فریم را توسط دوربین دقیق دیجیتال دستگاه اسکن میکند. لنزومتر داخلی نمره عدسی مطابق با نسخه را خوانده و مرکز میزند. دسنتره و بلاکینگ صورت میگیرد. اطلاعات فریم و تغییرات دلخواه در سایز الگو وارد میشود و سپس فرآیند دورتراشی آغاز میشود. در انتها نیز بیزوته، پولیش یا دریل کردن سوراخ طبق اطلاعات وارد شده انجام میگیرد.
مقاومت بدنه، قدرت موتور، کاربری آسان و آموزش راحت، ارتقا صفحه نمایش برای کاربری راحتتر(لمسی و ارتقا کیفیت بصری) و نویز و صدای کمتر جزء موارد قابل توجه علاوه بر سایر قابلیتهای دستگاه است.
گارانتی و خدمات پس از فروش بسیار اهمیت دارد. این تجهیزات برای حفظ کیفیت عملکرد نیازمند کالیبراسیون دورهای هستند. نیاز به تعویض قطعات و کالیبره کردن دستگاه لزوم تهیه آن از مراکز معتبر و محصول دارای خدمات پس از فروش را یادآور میشود.
