نحوه شستشو لنز چشم

لنزهای تماسی یکی از پر طرفدارترین روش‌های اصلاح عیب انکسار بعد از عینک هستند. لنزهای تماسی در انواع طبی و زیبایی با دوره‌های مصرف روزانه تا سالانه و حتی لنزهای با قابلیت چند سال عمر موجود هستند. همچنین انواع لنزهای نرم، سخت و اسکرال با ویژگی‌های ساختاری متفاوت برای اهداف درمانی موجود هستند. مراقبت و نگهداری از لنز‌ها می‌تواند یک چالش باشد. البته این چالش بیشتر در اوایل آشنایی با این لنزها مطرح است و پس از استفاده طولانی به یک روتین عادی تبدیل می‌شود. در این مقاله بیناطب همراه ما باشید تا با نحوه شستشو انواع لنز چشم آشنا شوید.

شستشو لنز چشم عمل شده

منظور از لنز چشم عمل شده، لنز مصنوعی داخل چشمی در عمل آب مروارید است. در عمل آب مروارید عدسی طبیعی چشم که کدر شده است خارج می‌شود و با یک لنز مصنوعی داخل چشمی جایگزین می‌شود. این لنز در فضای داخلی چشم و در پشت عنبیه قرار می‌گیرد. این لنز از نوع لنزهای تماسی نیست که شما بتوانید آن را شستشو دهید. اما ممکن است چند سال پس از عمل این لنز دچار کدورت شود. این کدورت به علت رسوب مواد داخل چشم روی لنز است. منظور از شستشوی این لنز، پاک کردن این رسوبات با استفاده از لیزر است. نگران نباشید این یک عمل پیچیده یا سخت نیست. جراح در زمان کمی و تنها با یک بی حس کننده چشم با استفاده از یک لیزر این رسوبات را از روی لنز شما پاک کرده و مجددا با لنز شفاف خود دید واضح را تجربه خواهید کرد.

انواع لنز قابل شستشو

تمام لنزهای تماسی (غیر از لنزهای نرم روزانه) باید به صورت اصولی و با استفاده از محلول‌های ویژه هر نوع لنز شستشو داده شوند. این قاعده شامل تمام لنزهای نرم، لنزهای سخت (لنز‌هارد)، لنزهای اسکلرال و مینی اسکلرال، لنزهای طبی و حتی لنزهای رنگی زیبایی می‌شود. فقط لنزهای روزانه نیازی به شستشو ندارند زیرا در پایان روز باید دور انداخته شوند. سایر لنزهای چشم، از لنزهای دو هفته‌ای تا لنزهایی که چند سال قابلیت استفاده دارند باید به طور مرتب و روزانه شسته شوند. این شستشو برای اهداف زیر صورت می‌گیرد:

·        پاک کردن آلودگی‌ها از سطح لنز

·        پاک کردن رسوبات روی لنز که ناشی از رسوب چربی‌ها و پروتئین‌های داخل اشک روی لنز است

·        ضدعفونی کردن میکرو ارگانیسم‌های عفونی از سطوح لنز

·        هیدراته کردن لنز (آب رسانی به لنز)

اصول بهداشتی حاکم بر شستشوی لنز در همه انواع آن مشترک است. اما نحوه شستشو لنزهای نرم و سخت کمی متفاوت است. در ادامه نحوه شستشو این لنزها توضیح داده می‌شود.

شستشو لنز نرم:

·        قبل از هرچیز دستان خود را به خوبی با آب و صابون مایع بشویید. از صابون‌های معطر و مرطوب کننده استفاده نکنید. دستان شما باید تمیز و سپس خشک باشند و هیچ پرز دستمال کاغذی یا پارچه روی آن نباشد.

·        برای شستشو لنزهای نرم باید از محلول شستشو لنز نرم استفاده کنید. تنوع بالایی از این محلول‌ها وجود دارد که دارای ماده موثره متفاوت هستند. سازگار بودن محلول شستشو با لنز و با چشمان شما بسیار اهیمت دارد. برخی چشم‌ها به مواد موجود در برخی از محلول‌ها حساسیت دارند.

·        لنز را از جا لنزی خارج کرده، روی گودی کف دست خود قرار داده و کمی محلول شستشو روی آن بریزید. با نرمی انگشت اشاره خود کمی لنز را در کف دست خود مالش دهید. مراقب باشید که ناخن شما با لنز برخورد نکند. مالش لنز باعث پاک شدن بهتر رسوبات از روی لنز می‌گردد.

·        پس از مالش لنز، آن را با محلول لنز شستشو دهید. چند قطره محلول روی لنز بریزید و اجازه دهید تمام لنز خیس و تمیز شود. حالا لنز شما آماده است که در چشمان شما قرار گیرد.

·        به هیچ عنوان از آب برای تمیز کردن لنز نرم استفاده نکنید. آب امکان ایجاد آلودگی و عفونت در لنز و چشم را افزایش می‌دهد.

·        پس از پایان کار با لنز، مجددا آن را به شیوه قبل روی کف دست خود با محلول شوینده تمیز کنید. سپس آن را در جا لنزی حاوی محلول قرار دهید.

·        از سرم یا هیچ محلول دیگری غیر از محلول لنز نرم استفاده نکنید.

·        حتما هر بار که لنز را در جا لنزی قرار می‌دهید محلول قبلی را دور ریخته و مجددا آن را با محلول تازه پر کنید.

·        میزانی از محلول در جالنزی بریزید که تمام لنز را بپوشاند.

شستشو لنز سخت (لنز‌ هارد و اسکلرال):

·        لنز را از جالنزی خارج کرده، روی گودی کف دست خود قرار داده و کمی سرم روی آن بریزید. با نرمی انگشت اشاره خود کمی لنز را در کف دست خود مالش دهید. مالش لنز باعث پاک شدن بهتر رسوبات از روی لنز می‌گردد.

·        پس از مالش لنز، آن را با سرم آبکشی کنید. حالا لنز شما آماده است که در چشمان شما قرار گیرد.

·        پس از پایان کار با لنز، مجددا آن را به شیوه قبل روی کف دست خود با سرم یا محلول شوینده تمیز کنید. سپس آن را در جالنزی حاوی محلول مخصوص لنز ‌هارد قرار دهید.

·        به خاطر داشته باشید که سرم قابلیت ضدعفونی کردن لنز را ندارد. سرم صرفا برای شستشو و آبکشی لنز به کار برده می‌شود. در حالی که محلول‌های شستشو دارای مواد ضدعفونی کننده برای از بین بردن آلودگی‌ها از لنز هستند.

شستشو لنز با سرم

استفاده از سرم برای شستشو لنزهای سخت به کار برده می‌شود. از آن برای تمیز کردن لنزهای نرم استفاده نکنید. پس از خارج کردن لنز‌هارد از محلول و جا لنزی می‌توانید با استفاده از سرم، لنز را شستشو داده و در چشم قرار دهید. همچنین موقع درآوردن لنز مجددا آن را با سرم آبکشی کرده و سپس در جالنزی حاوی محلول شستشو مخصوص لنز سخت قرار دهید. برای پاک کردن رسوبات روی لنز، لنز را روی کف دست قرار دهید، کمی محلول شوینده روی آن ریخته و با نرمی انگشت خود آن را مالش دهید. سعی کنید هر بار که لنزها را از چشم خارج می‌کنید با این روش رسوب‌های روی آن را پاک کنید و سپس با سرم آبکشی کرده و در محلول جالنزی قرار دهید. در ابتدا این رسوبات نرم هستند و به آسانی پاک می‌شوند. اما اگر زمانی زیادی از آن‌ها بگذرد ممکن است رسوبات به لنز چسبیده و به سختی پاک شوند.

به خاطر داشته باشید که سرم قابلیت ضدعفونی کردن لنز را ندارد. سرم صرفا برای شستشو به کار برده می‌شود. در حالی که محلول‌های شستشو دارای مواد ضدعفونی کننده برای از بین بردن آلودگی‌ها از لنز هستند.

نکات تکمیلی درخصوص شستشو لنز

·        محلول‌های شستشو برای لنز نرم و سخت متفاوت هستند. تنها از محلول شستشو ویژه لنز خود استفاده کنید.

·        محلول‌های چند منظوره برای هیتدراته کردن لنز، ضدعفونی کردن آن و پاک کردن رسوب به کار می‌روند.

·        سرم صرفا برای شستشو لنزهای سخت قبل از گذاشتن روی چشم و بعد از برداشتن از چشم می‌باشد. سرم یک محلول نگهدارنده و ضدعفونی‌کننده لنز نمی‌باشد.

·        برخی قرص‌های آنزیمی ویژه برای پاک کردن رسوبات لنز کاربرد دارند. لنز باید زمان کمی و فقط برای پاکسازی در این محلول آنزیمی بماند وگرنه به بافت لنز آسیب وارد می‌شود.

·        به هیچ عنوان برای شستشو هیچ لنزی از آب شیر استفاده نکنید.

·        جالنزی خود را در محیط‌های بالقوه آلوده قرار ندهید. محیط دستشویی، روشویی و حمام می‌تواند محیطی آلوده باشد و این آلودگی را به لنز و سپس به چشم شما منتقل کند.

نویسنده: اپتومتریست زهره محمدی، کارشناس ارشد اپتومتری