عینک مخصوص آب مروارید

آب مروارید یکی از شایع‌ترین عارضه‌های چشمی و یکی از علل اصلی کم بینایی و نابینایی در جهان است. با این وجود عمل آب مروارید جزو موفق‌ترین عمل‌های چشمی محسوب می‌شود. اما هر آب مرواریدی بلافاصله عمل نمی‌شود.

در زمان قبل از عمل و همینطور بعد از عمل آب مروارید چه ملاحظاتی درباره عینک باید در نظر گرفته شود؟

عینک‌های مناسب برای افرادی که دچار آب مروارید هستند یا آب مروارید خود را عمل کرده اند چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟ در این مقاله به بررسی جامع عینک در آب مروارید می‌پردازیم. با ما همراه باشید.

آب مروارید چیست و چرا انتخاب عینک مناسب اهمیت دارد؟

آب مروارید یا کاتاراکت(Cataract) یکی از شایع‌ترین عارضه‌های چشمی به ویژه در سنین بالا است. در پاسخ به سوال آب مروارید چیست؟ به طور ساده می‌توانیم بگوییم هر نوع کدر شدن عدسی چشم، آب مروارید یا کاتاراکت نام دارد. عدسی چشم به طور طبیعی یک بافت شفاف است که نور را از خود عبور می‌دهد و با توجه به دو سطح محدب خود نور را همگرا کرده و به شبکیه چشم می‌رساند. زمانی که این شفافیت دچار اختلال شود، کدورت در عدسی ایجاد شده است. ممکن است این کدورت در تمام عدسی یا در بخشی از آن رخ داده باشد.

کدورت در عدسی منجر به کاهش عبور نور و در نتیجه تاری دید، اختلال در دید رنگ، تفاوت دید شب و روز و هاله بینی اطراف اجسام نورانی می‌شود.

انواع آب مروارید در اثر علل مختلف زیر رخ می‌دهد:

·       آب مروارید مادرزادی یا بدو تولد: در اثر علل ژنتیکی یا حین بارداری و زایمان

·       آب مروارید در اثر افزایش سن: از سن 50-55 سالگی به بالا احتمال کدورت‌های ناشی از سن در عدسی

·       آب مروارید تروماتیک: در اثر ضربه به چشم یا سر

·       آب مروارید ثانویه به بیماری‌های چشمی: در اثر سایر بیماری‌های چشمی مانند یووئیت، گلوکوم و …

·       آب مروارید دارویی: در اثر مسمومیت‌های دارویی یا عوارض دارویی مانند کورتیکواستروئیدها، شیمی درمانی و پرتو درمانی

·       آب مروارید در اثر بیماری‌های سیستمیک: در اثر بیماری‌هایی مانند دیابت، هیپوکسی و برخی سندرم‌ها

تنها درمان فعلی برای آب مروارید، جراحی چشم برای خارج کردن عدسی کدر شده و جایگزینی آن با لنز داخل چشمی مصنوعی(IOL) است. اما هر آب مرواریدی بلافاصله بعد از تشخیص به عمل نیاز ندارد. زمان عمل آب مروارید بر اساس نوع آن، دید فرد، احتمال عوارض ثانویه و … توسط چشم پزشک جراح تعیین می‌شود.

انتخاب عینک در افراد مبتلا به آب مروارید به دو دلیل اهمیت دارد:

1.   در زمان قبل از جراحی، عینک مناسب می‌تواند بهترین دید اصلاح شده با کانتراست بهبود یافته و درک رنگ بهتری برای فرد تامین کند.

2.   در زمان پس از جراحی، عینک مناسب طبی یا آفتابی(بسته به نمره چشم پس از عمل) می‌تواند راحتی دید، محافظت از چشم و بهبود بینایی را تامین کند.

عینک در آب مروارید)قبل از عمل و بعد از عمل( یک ابزار کمکی و کاربردی با هدف بهبود کیفیت دید، بهبود راحتی بینایی و کاهش علائم آزاردهنده است.

ویژگی‌های عینک مخصوص افراد مبتلا به آب مروارید

از ویژگی‌های عینک مخصوص افراد مبتلا به آب مروارید که هنوز جراحی نکرده‌اند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1.   اصلاح عیب انکسار: هر نوع و میزان از عیب انکسار که وجود داشته باشد باید اصلاح شود تا فرد یتواند بهترین دید ممکن را به دست آورد. این موضوع به ویژه در افرادی که زندگی فعالی دارند بسیار اهمیت دارد. این افراد به دید مناسب برای شغل و فعالیت‌های روزمره مانند رانندگی، مطالعه و … نیاز دارند. وجود کدورت در عدسی ممکن است دید کامل را ممکن نکند، اما با اصلاح عیوب انکساری موجود می‌توان بهترین دید تا قبل از زمان جراحی را تامین کرد.

2.   کاهش خیرگی: یکی از علائم آزاردهنده در افراد دچار آب مروارید، خیرگی به ویژه در نور خورشید یا رانندگی شبانه است. عدسی‌های عینک دارای پوشش ضد خیرگی(آنتی گلر Anti Glare) با پوشش آنتی رفلکس با کیفیت می‌توانند بازتاب نورهای مزاحم را کاهش داده و دید شفاف‌تر و راحت‌تری ایجاد کنند.

3.   افزایش کانتراست: کدورت عدسی منجر به کاهش کانتراست می‌شود. کانتراست به معنی تفاوت روشنایی جسم و زمینه است. کانتراست بالا باعث تفکیک سریع و دقیق جزئیات می‌شود. پس طبیعی است که با کاهش کانتراست در آب مروارید، افراد در تفکیک جزئیات دچار مشکل شوند. عدسی‌هایی که پوشش آن‌ها به بهبود کانتراست کمک می‌کند می‌توانند تشخیص اشیا و خواندن متون را برای این افراد راحت‌تر کنند. برخی عدسی‌های رنگی می‌توانند کانتراست را در آب مروارید بهبود بخشند.

4.   محافظت در برابر اشعه‌های مضر: استفاده از عدسی‌های با محافظت کامل UV برای جلوگیری از پیشرفت بیماری و محافظت از شبکیه ضروری است.

5.   عدسی‌های فتوکرومیک و طبی- آفتابی: به علت برخی أنواع آب مروارید (مانند آب مروارید از نوع مرکزی) دید در نور خورشید فرد کاهش می‌یابد. همچنین ممکن است فرد نسبت به نور خورشید حساس باشد. در این موارد عدسی‌های فتوکرومیک یا آفتابی نمره دار می‌توانند راحتی و بینایی بهتری برای فرد فراهم کنند.

6.   فریم مناسب: فریم عینک باید سبک و با پوشش کل چشم و اطراف آن باشد تا از ورود نور از اطراف چشم هم جلوگیری کند.

بهترین نوع لنز عینک برای کاهش تاری و خیرگی ناشی از آب مروارید

انتخاب عدسی عینک در آب مروارید می‌تواند بسته به میزان آب مروارید و علائم آن متفاوت باشد. ویژگی‌های کلی لنز عینک برای آب مروارید عبارتند از:

1.   انتخاب ضریب شکست مناسب: ضریب شکست لنز عینک عامل اصلی تعیین‌کننده شفافیت دید و نیز ظرافت عدسی است. بسته به میزان عیب انکسار باید از ضریب شکست مناسب استفاده کنید تا شفاف‌ترین دید ممکن با توجه به وجود کدورت در عدسی برای شما تامین شود. همچنین در نمرات بالا انتخاب ضریب شکست مناسب باعث ظرافت، زیبایی و وزن سبک عینک نهایی می‌گردد. یک مشاوره تخصصی با اپتومتریست درباره عدسی مناسب برای نسخه عینک تان بسیار کمک کننده است.

2.   پوشش آنتی رفلکس با کیفیت بالا: پوشش آنتی رفلکس با کیفیت بالا، با کاهش بازتاب‌های محیطی باعث بهبود قابل توجه شفافیت دید و راحتی بینایی می‌شود.

3.   عدسی‌های رنگی با تم زرد و کهربایی: این عدسی‌ها می‌توانند باعث بهبود کانتراست و کاهش خیرگی شوند.

4.   عدسی‌های با فیلتر پلاریزه: افرادی که فعالیت‌های فضای باز مانند رانندگی روزانه طولانی، ماهی‌گیری و… دارند می‌توانند از مزایای عدسی پلاریزه بهره ببرند. این عدسی‌ها بازتاب نور از سطوح صاف و صیقلی مانند آسفالت و آب را کاهش می‌دهند.

نقش فیلتر نور آبی و UV در عینک‌های مناسب آب مروارید

مواجه با UV یکی از علل اصلی ایجاد و پیشرفت آب مروارید است. فیلتر UV در قبل از عمل و بعد از عمل آب مروارید یک ضرورت است. محافظت چشم در برابر UV از پیشرفت آب مروارید و احتمال آسیب‌های شبکیه جلوگیری می‌کند.

در مرحله بعد از عمل، حتی با وجود اینکه لنزهای داخل چشمی دارای فیلتر یووی هستند، اما در هفته‌های اول بعد از عمل توصیه می‌کنیم که حتما از عینک آفتابی استاندارد استفاده کنید.

فیلتر نور آبی یک گزینه برای راحتی افراد دارای ساعات کار طولانی با صفحات دیجیتال است. مواجه طولانی با نور آبی ساطع شده از صفحات دیجیتال می‌تواند باعث خستگی چشم شود. فیلتر نور آبی در بیماران آب مروارید که کار طولانی با نمایشگرهای دیجیتال دارند می‌تواند خستگی چشم را کمتر کند و احتمالا راحتی بینایی را افزایش دهد. تاثیر این فیلتر در کاهش خستگی می‌تواند در افراد مختلف متفاوت باشد.

نکات مهم در خرید عینک برای بیماران آب مروارید قبل و بعد از جراحی

قبل از جراحی آب مروارید:

عینک مخصوص آب مروارید در مرحله قبل از جراحی بر بهبود کیفیت دید، افزایش راحتی بینایی و کاهش علائم آزاردهنده آب مروارید متمرکز است. نکات مهم در خرید عینک در این مرحله موارد زیر هستند:

·       استفاده از نسخه عینک طبی بر اساس تجویز دقیق برای اصلاح عیب انکسار: هدف به دست آوردن بهترین دید اصلاح شده ممکن است. دقت داشته باشید که ممکن است این دید کامل نباشد، اما از دید بدون عینک به مراتب بهتر است.

·       استفاده از عدسی‌های با ضریب شکست مناسب برای بهبود شفافیت دید و وزن سبک

·       استفاه از عدسی‌های با پوشش با کیفیت آنتی رفلکس، کاهش خیرگی و افزایش کانتراست

·       استفاده از عدسی‌های رنگی: بر اساس نوع و میزان آب مروارید(نه در تمام افراد)

·       استفاده از فریم‌های سبک و با پوشش جانبی: برای پوشش اطراف چشم

بعد از جراحی آب مروارید:

عینک مخصوص آب مروارید در مرحله بعد از جراحی بر اصلاح کامل دید و محافظت از چشم متمرکز است.

1.   اصلاح عیب انکسار باقی مانده: توجه داشته باشید که عمل جراحی آب مروارید به این معنی نیست که الزاما بعد از عمل نمره چشم شما صفر باشد. این احتمال وجود دارد که مقداری عیب انکسار بعد از عمل هم وجود داشته باشد. در این موارد اصلاح این عیب انکسار باقی مانده می‌تواند حداکثر دید را برای فرد فراهم کند.

2.   نکته بسیار مهمی که باید در نظر داشته باشید: در صورتی که برای لنز داخل چشمی عمل آب مروارید از لنزهای تک کانونی استفاده کنید، بعد از عمل حتما به عینک مطالعه نیاز خواهید داشت. IOL در عمل آب مروارید برای دید دور شما تعبیه می‌شود. به همین دلیل کاملا طبیعی است که پس از عمل فاصله نزدیک را تار ببینید و به عینک مطالعه نیاز داشته باشید. البته اگر از لنز داخل چشمی چندکانونه برای جراحی استفاده شود این مورد مطرح نیست. در صورت یک عمل موفق لنز مولتی فوکال، ممکن است دید دور و نزدیک شما به عینک نیاز نداشته باشد.

3.   بعد از جراحی، عینک آفتابی یا طبی دارای فیلتر UV برای محافظت کامل از چشم و شبکیه ضروری است.

جمع بندی

عینک مخصوص آب مروارید بخشی از فرآیند مراقبت بینایی افراد محسوب می‌شود. این عینک به افراد کمک می‌کند تا در مدت زمان قبل از جراحی که گاهی ممکن است یک یا چند سال طول بکشد از بهترین و راحت‌ترین دید ممکن استفاده کنند. این عینک به آن‌ها کمک می‌کند بتوانند با وجود آب مروارید و کاهش دید و ناراحتی‌های بینایی همراه آن، فعالیت‌های روزمره و روتین خود را انجام دهند. به همین دلیل نقش موثری در بهبود کیفیت زندگی فرد دچار آب مروارید دارد.

نقش اپتومتریست در این مسیر بسیار اهمیت دارد. معاینه اپتومتری کامل و دوره‌ای در افراد مبتلا به آب مروارید با اندازه‌گیری حدت بینایی، حساسیت کانتراست و تجویز دقیق عیب انکسار موجود برای بهترین دید اصلاح شده آغاز می‌شود. سپس با مشاوره تخصصی برای انتخاب ضریب شکست و پوشش‌های عدسی و انتخاب فریم مناسب ادامه می‌یابد.

نویسنده: اپتومتریست زهره محمدی، کارشناس ارشد اپتومتری