۳ تفاوت بلوکات و بلوکنترل

سبک زندگی جدید تقریبا همه ما را با افزایش استفاده از صفحات دیجیتال مواجه کرده است. مواجه طولانی مدت با نور منتشر شده از این صفحات می‌تواند منجر به آسیب های چشمی و خستگی بینایی گردد. تولید کنندگان عدسی در جهان در پاسخ به این افزایش چشم گیر مواجه با نور آبی صفحات دیجیتال، عدسی های فیلتر کننده نور آبی معرفی و ارائه کرده‌اند. اگر شما هم در انتخاب عدسی مناسب برای کار با کامپیوتر احساس می‌کنید گیج شده‌اید و نمی‌دانید چه عدسی برای چشمان شما مناسب است، بدانید که تنها نیستید. اطلاعات مختلف و گاها متناقضی درباره این عدسی ها وجود دارد. در این مقاله همراه ما باشید تا کمی بیشتر با عدسی های فیلترکننده نور آبی و تفاوت آن‌ها آشنا شوید.

عدسی های فیلترکننده نور آبی

نور خورشید دارای تمام طیف طول موج های نور مرئی می باشد. گسترده نور مرئی، مابین امواج ماورابنفش و فروسرخ یعنی طول موج ۳۸۰ تا ۷۰۰ نانومتر می‌باشد. هرچه طول موج کمتر، انرژی و فرکانس موج بیشتر است. نور بنفش پر انرژی ترین بخش این طیف (کمترین طول موج نور مرئی) است که از ۳۸۰ تا ۴۵۰ نانومتر را در بر می‌گیرد. نور آبی طول موج ۴۸۵ تا ۵۰۰ نانومتر را شامل می‌شود. به اختصار طول موج ۴۰۰ تا ۵۰۰ که شامل انواع طول موج های آبی و بنفش می‌شود، نور آبی خوانده می‌شود.

امروزه علاوه بر خورشید، صفحات دیجیتال نیز نور آبی از خود ساطع می کنند. نور آبی منتشر شده از گوشی های دیجیتال، تلویزیون و تبلت دارای طول موج بین ۴۰۰ تا۴۹۰  نانومتر می‌باشد. طبق تحقیقات انجام شده، افزایش در معرض قرار گرفتن این نور آبی می‌تواند منجر به آسیب سول های شبکیه، قرنیه و خستگی سیستم بینایی گردد. یکی دیگر از عوارض مواجه طولانی با نور آبی، برهم خوردن چرخه خواب می‌باشد. زیرا در حالت طبیعی، بدن با شروع تاریکی و حذف نور آبی خورشید، شروع به تولید هورمون ملاتونین (خواب) می‌کند. مواجه طولانی با نور آبی صفحات دیجیتال به ویژه در هنگام شب، باعث برهم خوردن این چرخه هورمونی و بر هم زدن خواب می‌گردد.

با افزایش استفاده از صفحات دیجیتال در سبک زندگی مدرن، عدسی هایی با قابلیت فیلتر نور آبی معرفی شدند. به عدسی های فیلتر کننده نور آبی، عدسی های Blue-light filtering lenses (BFLs)  گفته می‌شود. این عدسی ها در ابتدا توسط کمپانی های بزرگ تولید عدسی در جهان معرفی و به بازار عدسی های عینک ارائه شدند. ادعای پشت این عدسی ها فیلتر کردن بخشی از نور صفحات دیجیتال برای کاهش آسیب چشمی می‌باشد. عدسی های با قابلیت فیلتر نور آبی، بخشی از این نور را حذف کرده و مانع ورود آن به چشم می‌شوند. این عدسی ها در حال حاضر در انواع مختلف با نام های بلوکات، بلوکنترل و بلوپروتکت موجود هستند. با وجود اینکه این عدسی ها قابلیت فیلتر کردن نور آبی را دارند، اما یکی نیستند و دارای تفاوت هایی می‌باشند.

مضرات شیشه عینک بلوکات

عدسی بلوکات تقریبا طیف بالایی از نور بنفش و بخشی از طول موج نور آبی را فیلتر می‌کند. عدسی بلوکات، طول موج های قبل از ۴۲۰ نانومتر (پر انرژی ترین قسمت نور بنفش) را مسدود می‌کند. اما برای کار با کامپیوتر، کافی نیست. زیرا نور منتشر شده از صفحه نمایشگرهای دیجیتال ، دارای حجم بالایی از نور آبی تا نور قرمز و فروسرخ می باشد.

این عدسی ها دارای کمی ته رنگ زرد هستند. عدسی بلوکات با توجه به این که در متریال خود دارای ماده مسدود کننده نور آبی است، می‌تواند شدت نور آبی را بسیار کم کند. اگر دقت کرده باشید شما می‌توانید در تنظیمات گوشی خود، برای کاهش شدت نور صفحه و راحت تر کردن چشم ها، نور گوشی را در حالت کامفورت قرار دهید. در این حالت صفحه نمایش گوشی به رنگ تقریبا زرد رنگ نزدیک می‌شود. زیرا نور آبی را حذف می‌کند.

حذف کامل طول موج گسترده‌ای از نور آبی و بنفش که در عدسی های بلوکات صورت می‌گیرد، می‌تواند منجر به تغییر و انحراف درک رنگ گردد. این عدسی ها برای افرادی که کار با رنگ و درک رنگ دارند توصیه نمی‌شود. زیرا برای درک رنگ بهتر، ما به همه طول موج های نور مرئی نیاز داریم. عدسی های بلوکات ۲۰ نانومتر نور بنفش را نیز مسدود می‌کند. به همین علت اصطلاح ۴۲۰ بر روی پاکت برخی از آن‌ها نوشته شده است. این عدسی می‌تواند برای افراد حساس به نور مناسب باشد. با حذف بخشی زیادی از نور آبی و بنفش می‌تواند برای راحتی این افراد گزینه مناسبی باشد.

معایب عدسی بلوکنترل

حذف کردن طول موج های نور آبی در عدسی های بلوکنترل به صورت کنترل شده صورت می‌گیرد. یعنی در این عدسی ها تمام طول موج های نور آبی مسدود نمی‌شود. بلکه به صورت انتخاب شده تنها بخشی از طول موج های مضر فیلتر می‌شود و سایر طول موج های نور آبی عبور می‌کنند. با توجه به اینکه این عدسی ها به صورت کنترل شده طول موج نور آبی را فیلتر می‌کنند، یکی از بهترین عدسی ها برای کار با کامپیوتر می‌باشند. عدسی بلوکنترل بخشی از طول موج نور آبی را که انرژی بیشتری دارد( ۳۸۰ تا ۴۵۰ نانومتر ) بیشتر فیلتر می کند و بخش کم انرژی (۴۵۰ تا ۵۰۰ که برای سلامتی مفیده) را کمتر فیلتر می‌کند. این قابلیت عدسی از طریق فرآیند پوشش گذاری دقیق ممکن می‌شود. به همین علت بهترین نوع عدسی  بلوکنترل در برندهای تاپ عدسی ممکن می‌شود. زیرا فرآیند پوشش گذاری عدسی ها یک پروسه زمان بر و دشوار می‌باشد.

از آنجا که این ویژگی از طریق پوشش حاصل شده است، در صورت آسیب عدسی که شامل آسیب به پوشش های عدسی باشد ممکن است این خاصیت از حالت ایده آل فاصله گرفته باشد. آسیب های پوشش عدسی و نیز کهنه شدن عدسی می‌تواند اثر پوشش آن را کاهش دهد. از عدسی خود به خوبی مراقبت کنید. آن را در معرض هوا و محیط بسیار گرم قرار ندهید. گرمای بیش از حد می‌تواند متریال و پوشش های عدسی را خراب کند. از شستشو عدسی با مواد شوینده قوی اجتناب کنید. اگر عدسی شما دارای گارانتی پوشش باشد، در صورت خرابی پوشش امکان پوشش گذاری مجدد لایه ممکن می‌باشد.

تفاوت عینک بلوکات و بلوکنترل

تفاوت عینک بلوکات و بلوکنترل  را می‌توان در چند مورد زیر بررسی کرد:

متریال و پوشش (کوتینگ):

برای تولید هر عدسی طبی، یک متریال یا ماده سازنده خاص مورد نیاز است. عدسی های با ضرایب شکست مختلف دارای متریال های متفاوت هستند. این متریال ها شامل شیشه، پلاستیک CR-39، متریال های رزینی ، پلی کربنات، ترایوکس و عدسی های فشرده با متریال MR می‌باشند. پس از نمره خوردن عدسی های خام، عدسی ها در فرآیند کوتینگ یا پوشش گذاری، به وسیله مواد مختلف و شیوه های مختلف پوشش گذاری می‌شوند. این پوشش ها با اهداف مختلف روی سطح داخلی و بیرونی عدسی اعمال می‌شوند. برخی از این لایه ها برای افزایش مقاومت عدسی در برابر خط و خش، کاهش بازتاب های محیطی، پوشش های رنگی و فیلتر بعضی طول موج های نوری می‌باشند. در نهایت عدسی پس از لایه نشانی آماده تحویل می‌باشد.

یکی از تفاوت های اصلی عدسی های بلوکات و بلوکنترل از همین جا سرچشمه می‌گیرد. عدسی های بلوکات عدسی هایی هستند که در متریال سازنده آن‌ها موادی ترکیب شده است که بتواند بخشی از طول موج نور آبی را به طور کامل مسدود کند. در نتیجه این بخش از طیف نور مرئی از عدسی رد نمی‌شود. با اضافه کردن مواد خاصی به متریال عدسی، یک عدسی بلوکات آماده می‌شود و وارد مرحله ساخت در کارخانه می‌گردد. اما در عدسی های بلوکنترل هیچ ماده فیلتر کننده نور آبی به متریال عدسی اضافه نمی‌شود. بلکه در مرحله پوشش گذاری، با استفاده از مواد کوتنیگ مخصوص، پوشش های فیلتر کننده نور آبی روی عدسی لایه نشانی می‌شود.

زیبایی و ظاهر: در عدسی های بلوکات، مواد شیمیایی مخصوص برای مسدود کردن نور آبی به متریال عدسی اضافه شده است. این ویژگی باعث می‌شود که این عدسی ها کمی ته رنگ متمایل به رنگ زرد داشته باشند. برخی از افراد نسبت به این ته رنگ عدسی حساس هستند و آن را زیبا نمی‌بینند. در عدسی های بلوکنترل این حالت وجود ندارد. زیرا متریال عدسی شفاف و همان متریال عدسی های طبی با کیفیت است. در این عدسی ها در مرحله پوشش گذاری، لایه های فیلترکننده نور آبی روی سطوح عدسی را می‌پوشاند.

تفاوت در طول موج فیلتر شده و میزان محافظت: اگر قصد شما از استفاده از عدسی های فیلترکننده نور آبی، محافظت از چشم در برابر نور صفحات دیجیتال است، عدسی های بلوکنترل محافظت جامع تری را ارائه می‌دهند. این عدسی ها به صورت کنترل شده طیف وسیع اما کنترل شده از نور آبی را فیلتر می‌کند.

هزینه و قیمت: از آنجا که پوشش بلوکنترل طی یک فرآیند پیچیده تر و سخت تر بر روی عدسی ها لایه نشانی می‌شود،‌ معمولا قیمت این عدسی ها بالاتر از بلوکات می‌باشد. عدسی های بلوکنترل بیشتر در عدسی های سفارشی، شخصی سازی و اورجینال دیده میشود.  برای استفاده طولانی مدت در طول شبانه روز، عدسی بلوکنترل  انتخاب بهتری می‌باشد.

سخن پایانی: انتخاب عدسی مناسب علاوه بر نمره چشم شما، به نیاز بینایی و سبک زندگی شما بستگی دارد. در صورتی که تمایل دارید از عدسی های فیلتر کننده نور آبی برای محافظت چشمان خود در برابر نور آبی استفاده کنید، دانستن تفاوت أنواع آن‌ها می تواند کمک کننده باشد. اگر در تامین بودجه خرید عدسی مشکلی ندارید و ساعات طولانی با صفحات دیجیتال سر و کار دارید، بهتر است به سراغ عدسی های بلوکنترل بروید. این عدسی ها از طریق یک فرآیند تخصصی تر نور آبی را به طور جامع تر کنترل می‌کنند. برای تهیه این عدسی ها حتما به سراغ مراکز معتبر که برندهای معتبر بلوکنترل را ارائه می‌دهند بروید. از عدسی خود به خوبی مراقبت کنید.

عینک را در محیط بسیار گرم قرار ندهید. گرمای زیاد می تواند بافت عدسی و پوشش های آن را خراب کند.

در انتها باید عنوان کرد که نتایج تحقیات اندکی که بر روی عدسی های کنترل نورآبی انجام گرفته است در حال حاضر دارای نتایج ضد و نقیضی می‌باشد. در یک مطالعه، نتایج حاکی از بر هم خوردن  درک رنگ در استفاده طولانی مدت از عدسی‌های فیلترکننده نور آبی است. در مطالعه ای دیگر، این نتیجه حاصل نشده است. همچنین در بین سازندگان عدسی، نظرات متفاوتی در خصوص طول موج هایی که باید فیلتر شود وجود دارد. آنچه که فعلا صاحب نظران بر آن اتفاق نظر دارند آن است که عدسی های فیلتر کننده نور آبی برای استفاده تمام وقت مناسب نمی‌باشند. این عدسی ها جزو عدسی های شغلی قرار دارند و بهتر است برای استفاده از صفحات دیجیتال از آن‌ها استفاده گردد.

تحقیقات بیشتری برای درک کامل اثرات طولانی مدت قرار گرفتن در معرض نور آبی مورد نیاز است. همچنین تحقیقات علمی صورت گرفته بر روی عدسی های فیلتر کننده نور آبی، اندک و گاها دارای نتایج متناقض است. هنوز درباره برخی ویژگی ها و ادعاهای این عدسی ها نمی‌توان با اطمینان کامل و بر اساس تحقیقات سخن گفت. برای کسب اطلاعات به روز با بیناطب همراه باشید.