شخصی‌سازی عینک یا عینک شخصی‌سازی شده چیست؟

اگر به شما بگوییم که می‌توانید عینک‌ خود را مثل یک کت یا مانتو به صورت کاملا شخصی شده بر اساس مشخصات نسخه عینک، چهره و سبک زندگی‌تان سفارش دهید، چه فکر می‌کنید؟ اگر عینکی باشید احتمالا نام عدسی‌های شخصی‌سازی را شنیده‌اید. اما شخصی‌سازی عدسی و عینک شخصی‌سازی شده به چه معناست؟ عدسی شخصی‌سازی چه تفاوتی با عدسی‌های آماده و استوک دارد؟ چه سطوحی از شخصی‌سازی وجود دارد؟آیا می‌توان هم عدسی و هم فریم را به صورت شخصی‌سازی سفارش داد؟

این مقاله اطلاعات کامل و کاربردی درباره عدسی‌های شخصی‌سازی در اختیار شما می‌گذارد تا بتوانید از آن برای خرید عدسی‌های عینک بعدی خود استفاده کنید.

مفهوم شخصی‌سازی در عدسی‌های طبی:

اصطلاح شخصی‌سازی به طور کلی به فرآیند طراحی و تولید یک محصول برای تامین نیازهای شخصی مصرف‌کننده اطلاق می‌شود. با توجه به سرعت خیره‌کننده رشد تکنولوژی در همه زمینه‌ها و گسترش رفاه در جوامع امروزی، نیاز به شخصی‌سازی بسیاری از محصولات مصرفی هر روز بیش از قبل احساس می‌شود. عدسی‌های طبی نیز استثنا نیستند.

شخصی‌سازی در عدسی عینک مفهومی است که پس از معرفی و توسعه روش‌های طراحی و تراش سطحی فری فرم گسترش پیدا کرد. تا قبل از استفاده از تکنولوژی فری فرم در صنعت تولید عدسی، امکان شخصی‌سازی عدسی عینک وجود نداشت.

تاریخچه شخصی‌سازی عدسی

پیشینه تکنولوژی فری فرم (Free Form) به سال ۱۹۷۰ برمی‌گردد که برای اولین بار تکنولوژی CNC (Computer Numeric Controlled) در صنایع هوافضا مورد استفاده قرار گرفت. این تکنولوژی نوظهور در زمان خود، امکان ساخت انواع طرح‌های دلخواه با استفاده از نرم‌افزار کامپیوتری را محقق می‌کرد. طی سال‌های بعد، افراد و کمپانی‌های پیشرو در صنعت اپتیک از این تکنولوژی در ساخت تجهیزات و عدسی‌های اپتیکی استفاده کردند. تکنولوژی فری فرم در کنار تکنولوژی ماشین آلات تولید عدسی این قابلیت را ایجاد کرد که تولیدکنندگان بتوانند سطح پشتی عدسی را طبق طرح دلخواه نمره‌زنی کنند. در سال ۲۰۰۰ کارل زایس و رودنشتوک اولین عدسی تدریجی با استفاده از تکنولوژی فری فرم را معرفی کردند. از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ تمام کمپانی‌های تولید عدسی جهان، عدسی‌های تدریجی فری فرم خود را روانه بازار کردند. به این ترتیب فرآیند تولید عدسی و چهره صنعت به کلی تغییر کرد. پس از آن فری فرم نه فقط در عدسی‌های تدریجی بلکه برای عدسی‌های تک دید نیز به کار گرفته شد و تا به امروز انواع طراحی‌های مختلف و کاربردی با اهداف درمانی و پیشگیری طراحی و تولید شده‌اند.

عدسی شخصی‌سازی چه تفاوتی با عدسی‌های آماده و استوک دارد؟

عدسی‌های آماده یا استوک به صورت انبوه توسط کارخانه‌های تولید عدسی ساخته می‌شوند. این عدسی‌ها در تنوع کیفیتی بسیار وسیعی موجود هستند. اپتومتریست و عینک‌ساز پس از تهیه این عدسی‌ها از تامین‌کنندگان داخلی، آن را بر اساس مشخصات نسخه فرد دورتراشی کرده و در فریم انتخابی نصب می‌کنند.

در فرآیند تولید عدسی‌های شخصی‌سازی شده، عدسی نیمه آماده در کارخانه برای تکمیل ساخت وارد خط تولید می‌شود. نقشه طراحی بهینه عدسی، با استفاده از نرم‌افزار طراحی که پارامترهای نسخه، فریم و سبک زندگی را برای بهینه کردن عدسی در نظر گرفته، تهیه می‌شود. سپس سطح پشتی عدسی نیمه آماده طبق طراحی داده شده به ماشین آلات، نقطه به نقطه نمره زنی می‌شود. این طرح نهایی به بهینه‌ترین شکل ممکن تمام نقاط دید فرد را نمره زنی می‌کند تا بهترین و راحت‌ترین دید ممکن شود. البته همه عدسی‌های شخصی‌سازی هم یکی نیستند. هرچه پارامترهای بیشتری برای سفارش عدسی لحاظ شود بهینه کردن عدسی و عملکرد بینایی بهبود بیشتری می‌یابد.

چرا عدسی شخصی سازی؟

بینایی و راحتی دید با استفاده از تجهیزات و عدسی‌های آزمایشی در اتاق معاینه با نمره واقعی عدسی‌های طبی روی فریم‌های واقعی، متفاوت است. این تفاوت به علت ضریب شکست و ضخامت عدسی‌ها و نحوه قرارگیری فریم روی صورت فرد رخ می‌دهد. در دنیای چشم و عینک حتی میلی‌مترها تعیین‌کننده هستند. این که شما عینک را چقدر به چشم نزدیک یا دور نگه می‌دارید می‌تواند باعث تفاوت در توان عدسی و در نتیجه وضوح دید شما گردد. عدم تطابق توان نهایی عدسی در عینک با توان تجویز شده در اتاق معاینه می‌تواند باعث افت عملکرد بینایی گردد.

معایب عدسی‌های تدریجی سنتی و عدسی استوک:

·      محدودیت میدان بینایی

·      کیفیت پایین اپتیکی به علت وجود خطاهای هندسی

·      محدودیت در انتخاب فریم

·      عدم امکان شخصی‌سازی

·      سازگاری سخت و طولانی با عینک

نرم افزارهای طراحی عدسی از تمام پارامترهای موثر بر کیفیت عملکرد بینایی استفاده می‌کنند تا نمره نهایی عدسی مطابق با دید و راحتی نمره تجویز شده در اتاق معاینه باشد. همچنین طراحی عدسی را با در نظر گرفتن پارامترهای چهره و سبک زندگی بهینه‌تر می‌کنند.

برخی از ویژگی‌های عدسی‌های شخصی ساز عبارتند از:

１-استفاده از فاصله بین مردمکی تک چشمی و موقعیت مردمک در فریم: عدم تقارن آناتومیکی سمت چپ و راست بدن یک پدیده کاملا طبیعی است که موقع سفارش عدسی نیز باید در نظر گرفته شود. اختلاف آناتومیکی دو طرف جمجمه، انحراف جزئی در تیغه بینی و … باعث تفاوت PD‌های تک چشمی شده و به ویژه در نمرات بالا عملکرد بینایی فرد را تحت تاثیر قرار می‌هد.

２-بهینه‌سازی طراحی عدسی بر اساس نسخه فرد: این مرحله یکی از ابتدایی‌‌ترین مراحل شخصی‌سازی در عدسی‌های فری فرم است. نرم‌افزار طراحی عدسی برای جلوگیری از عدم تطابق نمره نهایی با نمره تجویز شده در اتاق معاینه، مقادیر زاویه قوس فریم، شیب فریم روی صورت و فاصله سطح عدسی تا چشم را در محاسبه توان عدسی لحاظ می‌کند.

３-انتخاب طراحی بر اساس اهمیت فاصله دور، میانی یا نزدیک: شما می‌توانید براساس نیاز بینایی غالب خود انتخاب کنید که طراحی عدسی بر اساس تاکید بر کدام فاصله باشد.

مزایای فناوری دیجیتال (فری فرم) در شخصی‌سازی عدسی عینک

·      توانایی تولید عدسی‌های انحصاری و شخصی‌سازی

·      بهینه‌سازی نقطه به نقطه عدسی

·      دوره عادت و سازگاری راحت‌تر و سریعتر

·      کاهش اعوجاج و ابیراهی‌های عدسی

·      بهبود وضوح دید

·      کاهش ضخامت عدسی

·      بهبود کیفیت دید در حاشیه عدسی

·      دید دقیق‌تر به ویژه در نمرات بالاتر یا فریم‌های خاص مثل اسپورت و …

·      دید طبیعی‌تر و عادت کردن سریع ‌تر به عینک به ویژه در عدسی‌های تدریجی

·      پرش تصویر کمتر و انتقال طبیعی دید در عدسی‌های تدریجی

عدسی شخصی‌سازی برای چه مواردی کاربرد دارد:

·      سفارش عدسی‌های تدریجی

·      سفارش عدسی‌های دوکانونه

·      سفارش عدسی‌های سبک زندگی یا لایف استایل

·      عدسی‌های تک دید سفارشی: در موارد نمرات بالا، اختلاف نمره دو چشم

انواع شخصی‌سازی عدسی عینک:

شخصی‌سازی عینک و عدسی می‌تواند در سه سطح کلی صورت بگیرد:

１-                  شخصی‌سازی جزئی

２-                  شخصی‌سازی عمومی

３-                  شخصی‌سازی پیشرفته

شخصی‌سازی جزئی

این شخصی‌سازی معمولا در سطوح پایه عدسی‌های فری فرم انجام می‌شود. هرچند که سطح شخصی‌سازی جزئی است، اما با این وجود هم پیاده‌سازی آیتم‌های آن، کمک به سزایی در جهت رفع نیازهای بینایی افراد می‌کند. در این سطح، از پارامترهای پیش‌فرض نرم‌افزار که بر اساس میانگین جامعه است استفاده می‌شود.

شخصی‌سازی عمومی

در این سطح از شخصی‌سازی، به جای استفاده از مقادیر پیش فرض، از داده‌های شخصی و دقیق فرد برای طراحی عدسی استفاده شود. این اطلاعات توسط ابزارهای تخصصی اندازه‌گیری می‌شوند. در واقع منظور اکنون ما از عدسی‌های شخصی‌ساز، همین دسته از عدسی‌ها هستند. هر عدسی‌ای که هنگام سفارش آن به مقادیر شخصی زاویه قوس فریم، شیب پانتوسکوپیک و فاصله ورتکس خلفی مصرف‌کننده نیاز باشد، یک عدسی شخصی‌ساز نامیده می‌شود.

شخصی‌سازی پیشرفته

نیاز روزافزون جامعه به بینایی و رقابت تولیدکنندگان عدسی دنیا موجب شده است که در سال‌های اخیر شخصی‌سازی عدسی و سفارشی کردن عینک چند گام جلوتر برود. پارامترهایی از قبیل جزئیات سبک زندگی فرد، شغل، میزان کار با وسایل دیجیتال و نوع وسیله، میزان و نوع مطالعه، نوع فعالیت‌های ورزشی، مشخصات عدسی قبلی، ملاحظات دید دوچشمی، اندازه مردمک، چشم غالب و… در طراحی عدسی در نظر گرفته می‌شوند. کمپانی‌های برتر تولید عدسی در سفارش عدسی‌های شخصی‌سازی بسیار پیشرفته خود از همه یا تعدادی از این پارامتر‌ها استفاده می‌کنند. به کارگیری این موارد در طراحی و ساخت عدسی موجب حداکثر تطبیق عدسی تولیدی با نیازهای بینایی مصرف‌کننده می‌گردد.

شخصی‌سازی کامل عدسی و فریم

تا سطح قبلی طراحی عدسی باید بر اساس مشخصات اجباری فریم انجام شود. اما سطح جدیدی از شخصی‌سازی نیز وجود دارد که از یک رویکرد نوآورانه استفاده می‌کند. در این سطح طراحی همزمان و یکپارچه فریم و عدسی بر اساس ارائه بهترین و راحت‌ترین دید برای فرد صورت می‌گیرد. در این سطح از شخصی‌سازی، نهایت شخصی‌سازی ممکن برای تولید عینک انحصاری فرد (فریم و عدسی) در نظر گرفته شده و افق جدیدی بر روی آینده دنیای عینک گشوده می‌شود.

مراحل آن به ترتیب زیر است:

１-با استفاده از اسکن سه بعدی خصوصیات چهره و ثبت نیازهای بینایی فرد شروع می‌شود.

２-یک نرم‌افزار پیشرفته موقعیت ایده‌آل عدسی در مقابل چشم را بر اساس اطلاعات ورودی محاسبه می‌کند.

３-بر اساس پارامترهای اختصاصی، فریم اختصاصی برای این فرد طراحی می‌شود: با توجه به آنالیزهای انجام شده توسط نرم‌افزار بهینه‌ترین مشخصات فریم برای این فرد شامل اندازه فریم، زوایای فریم، اندازه و فرم پل بینی، طول دسته‌ها و … در نظر گرفته می‌شود.

４-طراحی، رنگ و جزئیات تزیینات فریم می‌تواند با سلیقه شخصی مشتری انتخاب شود.

５-برای کسب رضایت کامل مشتری، یک تصویر شبیه‌سازی شده از چهره مصرف‌کننده با عینک طراحی شده به او نشان داده خواهد شد.

６-فریم طراحی شده با استفاده از پرینتر سه بعدی با دقت میکرونی تولید می‌گردد.

７-عدسی نیز با توجه به پارامترهای ایده‌آل فریم و همچنین جزئیات نسخه و سبک زندگی فرد، طراحی و تولید می‌شود.

８-پس از نصب عدسی شخصی‌ساز تولید شده بر روی فریم شخصی‌ساز تولید شده، عینک کاملا شخصی‌ساز برای فرد ارسال می‌شود.

پارامترهای موردنیاز برای شخصی‌سازی عدسی عینک

·      نمره نسخه عینک

·      فاصله بین مردمکی تک چشمی

·      ارتفاع فیتینگ تک چشمی: موقعیت قرارگیری مردمک در فریم

·      پارامترهای موقعیت قرارگیری فریم روی صورت بیمار شامل: زاویه فریم نسبت به صورت (شیب پانتوسکوپیک)، شیب فریم روی صورت (فیس فرم)، فاصله سطح خلفی عدسی تا قرنیه فرد (فاصله ورتکس خلفی).

·      اطلاعات سبک زندگی: میزان کار با کامپیوتر، رانندگی، ورزش و …

در سطوح بالاتر شخصی سازی

·      بررسی رفتار حرکتی چشم: دریافت اطلاعات رفتار بینایی با استفاده از ابزارهای واقعیت مجازی

·      اسکن بیومتریک کامل چشم شامل: قطر مردمک در شرایط نوری روشن و تاریک ، طول محوری چشم، ابیراهی‌های چشم

·      تکنولوژی‌های طراحی بر پایه علوم اعصاب: هماهنگ‌سازی پردازش تصویر در مغز با ویژگی‌های اپتیکی عدسی

·      تکنولوژی‌های واقعیت مجازی و واقیعت افزوده: شبیه‌سازی تجربه دید قبل از ساخت عدسی و بهینه‌سازی بر اساس فریم واقعی

·      تکنولوژی‌های بر پایه هوش مصنوعی: طراحی و انتخاب بهینه‌ترین دیزاین عدسی شخصی‌سازی به کمک هوش مصنوعی

اندازه‌گیری این پارامترها با استفاده از ابزارهای تخصصی و در بعضی موارد با کمک تجهیزات خاص و انحصاری کمپانی‌های تولید عدسی صورت می‌گیرد. از آنجا که فرآیند انتخاب طراحی بهینه، سفارش و ساخت عدسی‌های شخصی‌سازی کاملا تخصصی و فنی است، برای حصول بهترین نتیجه حتما این خدمات را از مراکز معتبر، مجاز و با پشتیبانی محصول تهیه کنید.

انواع طراحی‌های موجود عدسی شخصی ساز:

نوع طراحی عدسی	مزایا	موارد استفاده
عدسی‌های تدریجی Progressive	یکی شدن دو عینک دور و نزدیک قابلیت انتخاب طراحی و کوریدور مناسب بر اساس سبک زندگی قابلیت انتخاب عدسی شفاف یا فتوکرویک قابلیت انتخاب انواع پوشش‌های کاربردی	افراد دچار پیرچشمی که تمایل دارند از یک عینک برای دیدن تمام فواصل استفاده کنند
دوکانونه Bifocal	قابلیت انتخاب انواع سگمان‌های دوکانونه: ناخنی، نامرئی، اگزوکوتیو و … یکی کردن عینک دور و نزدیک قابلیت انتخاب عدسی شفاف یا فتوکرومیک قابلیت انتخاب انواع پوشش‌های کاربردی	افراد پیرچشمی که به عینک تدریجی علاقه ندارند. افرادی که توان سازگاری با عدسی‌های تدریجی ندارند. کودکان دچار اختلالات دید دوچشمی
ضد خستگی Anti Fatigue	کاهش فشار روی چشم در مطالعه و کار نزدیک طولانی قابلیت انتخاب عدسی شفاف یا فتوکرویک قابلیت انتخاب انواع پوشش‌های کاربردی	افراد قبل از سن پیرچشمی که فعالیت نزدیک طولانی مدت و علائم خستگی بینایی دارند
اداری Office	وسیع ‌تر کردن میدان دید میانی و نزدیک (در این عدسی نمره دور لحاظ نمی‌شود) قابلیت انتخاب انواع پوشش‌های کاربردی	افراد پیرچشمی که برای محل کار، به یک عینک با میدان دید میانی و نزدیک وسیع نیاز دارند
کنترل نزدیک بینی Myopia Control	جلوگیری از افزایش نمره چشم در کودکان مبتلا به نزدیک بینی پیشرفته	کودکان و نوجوانان دچار میوپی پیشرونده قابل استفاده در کنار سایر روش‌های کنترل نزدیک بینی
تک دید رانندگی	افزایش وضوح و راحتی دید در فعالیت رانندگی قابلیت انتخاب پوشش‌های کاربردی مربوط به رانندگی	بهینه کردن نمره چشم برای رانندگی به ویژه در شب
تک دید ورزشی	افزایش وضوح و راحتی دید در فعالیت‌های ورزشی قابلیت انتخاب عدسی شفاف و فتوکرومیک قابلیت انتخاب انواع پوشش‌های کاربردی	بهینه کردن نمره چشم در فریم‌های ورزشی با شکل‌های خاص

سخن پایانی

دلیل توسعه طراحی عدسی‌ها در امروز، چالش‌های زیادی است که به واسطه زندگی مدرن بر چشم و بینایی ما تحمیل می‌شود. نیاز روزافزون به بینایی منجر به <